Ecologieforum

hoe gaat het met het verdruvelde stukje, heeft ie zich al overgegeven? Je bent nu een paar dagen aan het instoken. De bank (is het grootste gedeelte van de kachel) was al droog. Wordt de bell al droog?

Bedankt Werner en Rits,

nog iets, metsen met leem is voor mij nieuw. Is dat ook stevig genoeg voor een hogere wand van bakstenen voor de buitenwand van een massakachel? (2,5 meter hoog bijvoorbeeld. )
en is dat leem met stro of zonder?

groet
Wouter

Metselen met leem en bakstenen is zo oude als bakstenen en metselen, met of zonder stro.

Jip (eens met Ernest). Ik doe het liever zonder stro. Leem is hittebestendig tot 500 graden en dan wordt het bros. Maar ik heb ook wel eens een vuurkamer gemaakt met leemspecie. Die wordt dan ook heel bros. Maar een goed gebouwde vuurkamer blijft dan best in zijn vorm en stort niet in elkaar. Maar daar moet je dan wel terdege rekening mee houden. Maar dat heeft sowieso de voorkeur.

De vuurkamer van Werner is intern opgesloten in een klei vermiculiet mengsel. Dit om de afmetingen van de bell te beperken. Isoleert, sluit op en beperkt de ruimte.

OK, weer wat bijgeleerd, thanks!

Ha Rits,

Nog niet bij de overbuurman geweest voor het lassen of tijd gehad om gaatjes te boren. Heb voor werk een klus te pakken die erg kritisch is voor de klant = veel uurtjes gaan daarin zitten. Ik ben inderdaad al een paar dagen aan het instoken, zou het niet weten of de Bell droog is of niet. Kachel trekt als een tierelier en de mantel wordt sneller warm. Het is nu donker buiten dus kan niet naar de rook kijken

@Wouter, zoals aangegeven door anderen, metselen met leem is al een oud gebruik. Zorg er wel voor dat de stenen natter zijn dan met normale specie metselen / of gebruik pappige leem.

Hoe ik heb gemetseld is door een mal te maken van planken waarmee ik de exacte hoogte en breedte van de voeg bepaal. Door het papperige karakter is het anders lastig een gelijke voeg te krijgen. Je schept de mal vol, strijkt hem af + haalt de mal weg en legt de stenen er zachtjes op. Het gewicht van de steen is genoeg om de de voeg goed dicht te drukken. De rechte voegen kan ook met een mal maar een driehoek afsmeren en aandrukken voldoet ook. Ik heb voor de voeg breedte 4/5e breedte van de steen aangehouden. Dan kon ik hem daarna eenvoudig afvoegen en stucken met voldoende mechanische binding.

Wel moet ik opmerken dat leem eenvoudiger indeukt. Je zal niet zomaar 3 rijen dik de hoogte in kunnen bouwen als de onderste rij nog nat is. Zelf hield ik 2 rijen aan.

bedankt Werner, nuttige tips!

Leem werd (vroeger) veel gebruikt in traditionele massakachels (Scandinavische landen, Rusland, enz, ... ), maar wat ik me herinner er overgelezen te hebben: met leem opgebouwde kachels werden om de zoveel jaren terug (gedeeltelijk) uit elkaar genomen en opnieuw gemetseld owv de zwakkere verbindingen.
Voordeel was daarvan wel dat de (duurdere) vuurvaste stenen altijd helemaal herbruikbaar zijn, wan tde spanningen (scheuren) worden helemaal opgevangen door het leem.

Tegenwoordig zie ik dat de meeste professionele kachels opgebouwd worden met vuurvast cement(mortels).
Dat maakt de kachel wellicht langer bestand tegen slijtage dan met leem, maar aan de andere kant zijn de (vuurvaste)stenen wellicht niet meer bruikbaar eenmaal de kachel aan vernieuwing toe is. (barsten zetten zich ook door in de stenen, stenen zijn heel moeilijk te ontdoen van cementmortels)

G

Bedankt G. Ik ga het als volgt doen dan : de kritische delen (vuurkamer, riser en bell boven riser) met vuurvast cement vv stenen, de rest van de bellen met leem en baksteen. Is hier waarschijnlijk al menigmaal gepasseerd maar nu pas valt mijn euro...

Ik heb geen voorkeur, denk zelfs dat het voor een zelfbouwer heel interessant kan zijn om voor leem te kiezen. De kans is groot dat je toch nog wat wenst aan te passen achteraf ... (met leem kost dat dan enkel nog tijd ...)
Wel zou ik met cement werken aan de voet van de kachel, ik zou niet graag meemaken dat bij een overstroming, waterlek, ... de voet van zo'n mastodont wegspoelt ...
(Of beter nog met kalk als het een plaats is waar de temperaturen niet boven 500°C gaan en de mortel niet rechtstreeks in contact komt met de rookgassen (zwavel)

G

ok, mijn situatie is een beetje anders aangezien 3 van de 4 muren van de kachel al staan. De kachel zou op de plaats van het huidig toilet komen. Maar ik zal ter zijner tijd zelf een draadje opstarten.
bedankt alvast.
Wouter

Ik heb een voorkeur voor een kleipoeder-zilverzand mengsel. Is goed hittebestendig, niet te hard en prima her te gebruiken (wordt zacht in water) totdat de specie echt is gebakken (dat komt in de praktijk maar op een paar plekken voor). Is net wat steviger dan leem en in de hete delen veel steviger. En het lijkt natuurlijk veel op elkaar, het zijn allebei kleimengsels.

Een eerste meting.

Zo de metertjes van de blauwe met gele reus zijn binnen. (3x)

Eentje heb ik in de schoorsteen geprikt, net achter de bank om het midden van de luchtstroom te meten. Een andere heb ik aan het begin van de bank geprikt tegen het plafond aan. Niet helemaal midden in de kachel maar op 15 cm van het midden. (Helaas geen langere sonde)

De kachel is nu 36 uur niet gestookt. Vochtigheid van het hout... geen idee. Heb daar helaas nog geen meter voor.

Gemeten toen de gloei fase begon / net de vlammer eraf waren.
1e stook,
- 119 graden begin bank
- 60 graden begin schoorsteen

Daarna een batch gestookt, vuurkamer tot nok toe vol met blokken hout van circa 25 cm. Dus niet maximale potentieel in een keer.
- 161 graden begin bank
- 86 graden begin schoorsteen


Kachel trekt als een tierelier, nog geen problemen gehad met opstarten. 1 aanmaakblokje is voldoende om de aanmaakhoutjes direct aan te zetten en zonder rook naar kool te laten gaan.

De vraag aan iedereen. Hoe ziet dit eruit?

Werner,
klinkt goed, de brul is tijdens de hele stook aanwezig?,

Ik stook nooit meer dan 3/4 e van de vuurkamer gevuld! Je bedoelt dat je met stukken van 25 cm nog niet de diepte van de vuurkamer gebruikt?

ik vind de begin bank temperatuur vrij laag, en die blijft na het stoken van een batch vrij laag (160 graden). Meet je de rookgassen? ik denk dat je vrij hoog in de buis moet gaan zitten of onderin de bell.

Het kan ook dat de bell nog helemaal droog was. Hoe warm worden de bell en de warmtebank?

90 graden aan het eind van een forse batch geeft aan dat het risico van condens heel hoog is? Had je na de eerste stook condens?

Is het nog gelukt met de buurman?

Zoo tijd voor een update. De bell van de kachel, en vuurkamer hebben een laagje leem gekregen.



Meer van voren. Wat je op deze foto net wel / niet kan zien, is de glasweefsel / netversteviging die in het leem zit gedrukt. Steekt onder de vuurkamer nog een stuk van uit. Alle knikken hebben deze wapening gekregen en toch zie ik in de elleboog dat er een scheur is ontstaan in het leem. De volgende laag gaat daar dus ook een stukje versteviging krijgen. Voor de rest, geen enkele scheur te bekennen.


Een overzichtsfoto vanaf de schoorsteen. Nog genoeg leem te gaan voordat de kachel af is.



@Ritsaert,
De brul is de hele stook aanwezig. Geen enkel probleem. De stook was met 3/4e tot het plafond, en dan de helft van de vuurkamer / 25cm, gevuld.

ik vind de begin bank temperatuur vrij laag, en die blijft na het stoken van een batch vrij laag (160 graden). Meet je de rookgassen? ik denk dat je vrij hoog in de buis moet gaan zitten of onderin de bell.

Ik meet net onder de deksel in de bank en inderdaad meet ik de rookgassen / luchtstroom, niet het oppervlakte. Een lemen voeg tussen de betonstenen uitgeboord en daar de sonde in gestoken. Een beetje leem eroverheen.


Bij de schoorsteen een ander verhaal. Daar heb ik een gaatje in de buis geboord en de sonde direct in het rookkanaal gestoken. Een dikke laag leem erover ter compensatie.

Het kan ook dat de bell nog helemaal droog was. Hoe warm worden de bell en de warmtebank?

Vandaag een nieuwe stook gedaan en de derde meter bij de kachel geplaatst. Deze wil ik gebruiken voor oppervlakte metingen. Op het moment dat ik echt ging stoken met flinke stukken hout (1/2e vuurkamer vol en een vlamfase van circa 45 minuten) meette ik op het deksel van de vuurkamer op een gegeven moment 137 graden (oppervlakte temp) met een sonde die er los op lag.

De foto is was van een eerder moment.

90 graden aan het eind van een forse batch geeft aan dat het risico van condens heel hoog is? Had je na de eerste stook condens?

Jazeker, de eerste stook had ik heel veel condens. Witte pluim buiten en vocht binnen.

is het nog gelukt met de buurman?

nog geen tijd gehad. De goede sint kwam er eerst tussendoor

Temp meting van de stook van vandaag.

Na 1e batch.

Bovenkant, oppervlakte: 119 graden
Bank begin, binnen temp: 161 graden
Schoorsteenbuis begin, binnen temp: 86 graden


Na 2e batch.

Bovenkant, oppervlakte: 137 graden
Bank begin, binnen temp: 164 graden
Schoorsteenbuis begin, binnen temp: 96 graden

Ik zie in het verloop van de tijd dat de warmte als het ware door de bank heengaat naar de schoorsteen toe. Eerst een delta tussen bank begin en schoorsteen van 75 graden en bij de 2e stook 68 graden.

Weet iemand of er iets voor op een laptop is waar je een dergelijke sonde in kan steken? Dan zou ik het verloop beter kunnen meten. Voor nu kijk ik het nog even een week aan met stoken voordat ik hem open maak en de bank verklein. Ik zit dan te denken aan de optie om het begin van de bank (net na de bell) uit te voeren met een vermiculiet / leem laag zodat de warmte sneller bij de schoorsteen komt.

Met de trek is er niets aan de hand, het ding gaat als een tierelier en geen rookontwikkeling te zien.

Tot de volgende update