Koudebrug fundering <-> broodjesvloer

[Harmen]

In onze zweedse houtskeletbouw woning van 2000 is een broodjesvloer toegepast als in deze afbeelding:


Het huis is vrij goed geisoleerd (50 cm glaswol op het dak, 25 cm in de muren, 3 dubbel glas, wtw op ventilatie lucht etc), passiefhuis-achtig dus, maar de benedenverdieping koelt toch nog vrij rap af (meer dan 8c op een koude nacht).

Alleen, en ik weet niet of dat normaal is, liggen de betonnen liggers direct op de binnenste spouwmuur, en daarmee dus een koudebrug vormend. Ik heb hier een paar vragen over waar ik maar moeilijk een antwoord op kan vinden, ik hoop dat jullie mij er bij willen helpen.

1) Is dit de normale gang van zaken?
2) Is dit een koudebrug waar een flinke hoeveelheid warmte langs weg trekt
3) Kan er wat aan gedaan worden?

[JantjeV8]

Bij mijn bescheten kennis van bouwen, behoren de liggers inderdaad op de binnenspouwmuur te liggen. In feits is dat geen koudebrug omdat de spouwmuur aan de warme kant van het isolatiepakket zit.
Je geeft aan 'redelijk' geisoleerd, maar 25mm glaswol op het dak zul je in Nederland niet snel tegen komen, maximaal de helft. Dikte/labda = 0,25/0,034 = Rc van 7,35 daar waar we in Nederland slechts aan 2,5 hoeven te voldoen, maar vaak 3,5 wordt toegepast.

Wat wel dient te gebeuren is dat er in de spouw erg veel aandacht besteedt dient te worden aan het isoleren van de kopzijden van de liggers, zeg maar de hele vloerrand.
Het verbaasd me eigenlijk dat je aangeeft dat juist de begane grond snel afkoelt. De meeste warmte verliest een woning door z'n dak, en juist je bovenverdieping functioneert als een spouw voor de onderverdieping.

Waar je niets over verteld is de tochtdichting van je woning. Je kunt bij wijze van spreken een meter isolatie toepassen, maar als de wind vrij spel heeft waait je warmte zo naar buiten. Er dient erg veel aandacht aan kierdichtingen en dampschermen besteedt te worden. De kritische punten zitten vaak bij vloerranden en rondom raamkozijnen. Mijn eigen woning is nog niet half zo geisoleerd zoals bij die van jou, en veel ouder qua bouw, maar 8 graden verloor ik hooguit in december toen de meter buiten op -18 stond.

[Carlo]

Hoeveel cm glaswol ligt nu eigenlijk op het dak? Het ligt nu tussen 50 en 2,5?

[walter vaes]

meer dan 8c op een koude nacht?
je hebt bijna een passiefhuis, waarom doe je dan nachtverlaging?
gaat het niet zuiniger zijn om gewoon s nachts de verwarming aan te laten?
t° zou nooit lager dan 17° mogen gaan, anders verbruik je meer energie.

hoe zit het met de luchtdichtheid van je woning?
Als daar geen aandacht aan besteed is dan gaat de balansventilatie niet veel nut hebben.

[dano]

Die isolatie van broodjesvloeren sluit vaak niet aan. Een broodjesvloer wordt in de ruwbouw gemaakt door ruwe bouwvakkers. In de praktijk zitten er dikke kieren tussen de isolatiedelen, de lip van de isolatie breekt vaak af, etc. Kruip er maar is onder en bekijk de boel. Maak evt. een foto met thermische camera vanuit de kruipruimte omhoog tegen de isolatie van de combinatievloer. Dus theoretische isolatiewaarde wordt waarschijnlijk niet gehaald. Met een vloerverwarming direct op de druklaag neemt de U waarde zowieso al (40% oid) af, en met lekken in de isolatie is het verlies bij een hogere delta T (vloerverwarming) natuurlijk groot. Beter, naar mijn mening, was naast de isolatie van de combinatievloer een doorlopende isolatielaag op druklaag van de combinatievloer en dan daar je afwerkvloer met vloerverwarming boven op. Dit kun je veel beter dicht krijgen.

In de regel dekt de spouwisolatie de kopse zijde van de liggers af. Bij hsb zal dat opgelost moeten worden.

[remco d]

Toch maak je mij maar moeilijk wijs dat de temperatuur in huis zoveel daalt door slechte isolatie in de vloer, zeker niet icm vloerverwarming.

Vergelijk is moeilijk want ik heb een stenen huis en dat geeft massa dus traagheid. Maar 8 graden zou in mijn beleving alleen maar kunnen als je een grote trek creëert die de warmte uit huis zuigt. Dus een schoorsteen die open staat of een raam op zolder en beneden en alle deuren open. Een kiertje of een koudebrug her en der lijken me zo'n verval niet te kunnen veroorzaken.

[JantjeV8]

Inderdaad, of veel te veel tocht door de kruipruimte onder de vloer.

[dormos]

Of de ventilatie koelt de boel ondanks WTW toch teveel af. Kan die ventilatie 's nachts niet gewoon uit?

[Ingir]

Nadeel van een lichte bouwmassa: snel extreem warm bij zoninstraling en net zo snel weer koud wanneer de zon ondergaat. De PS-combivloer is ook geen fijne keuze want de massa daarvan is vrij beperkt. Zeker als je vloerverwarming hebt in een geïsoleerde zandcement dekvloer. In de door mij ontworpen HSB-woningen heb ik steeds gekozen voor een BG-vloer als massieve betonplaat met vvw in het beton (kernactivering). En dan een flink pakket isolatie onder de betonplaat. Zo wordt de hoge massa van de betonvloer optimaal benut. Zoninstraling wordt direct geabsorbeerd door de vloer waardoor de binnentemperatuur niet te snel oploopt en 's avonds geeft de opgewarmde vloer de warmte weer af aan de kamers.

De truc is om niet te bezuinigen op de dikte van de betonvloer. Waar een betonvloer van 12cm dik constructief doorgaans voldoende is zijn de extra kosten van een veel dikkere vloer 20-30 cm relatief klein terwijl de buffercapaciteit enorm toeneemt. De dikke betonplaat zorgt voor een goede spreiding van het geringe HSB-gewicht waardoor op een dure paalfundering kan worden bespaard. Ik heb daar zelfs al een een duur archeologisch onderzoek mee kunnen vermijden omdat de bodemverstoring niet diep genoeg kwam om zo'n onderzoek te rechtvaardigen.

Een ander probleem van Nederlandse HSB is de slechte luchtdichting (slecht ontwerp en nog slechtere uitvoeringspraktijk). De laatste jaren wordt dat al beter en zie ik regelmatig dat nieuwbouw aan een Blower Door Test wordt onderworpen totdat de vereiste luchtdichting bereikt is. In het jaar 2000 zal dat vrij zeker nog niet het geval geweest zijn. Je zult daarom waarschijnlijk op kierenjacht moeten.