Ecologieforum

Iedereen die het nieuws een beetje volgt weet dat miljoenen Oekraïners al wekenlang zonder stroom en verwarming zitten. De winter is begonnen en die kan zeer koud zijn daar. De Russen blijven raketten en drones op energiecentrales afsturen zodat de burgers gedwongen worden te vluchten. Kiev heeft al een evacuatieplan opgesteld om een groot deel van de 3 miljoen (!) inwoners te evacueren. Volgens de UN zitten 18 miljoen inwoners in zware problemen, de kans is dus groot dat miljoenen vluchtelingen de komende weken naar Europa komen. Ons land heeft al 100.000 vluchtelingen uit de Oekraïne opgenomen, een onvoorstelbaar aantal. Gelukkig werkt 85% van hun. Maar huisvesting van nieuwe vluchtelingen is bijna onmogelijk.

Wij hebben hier veel expertise over kachels die efficiënt omgaan met hout verbranden en schone uitlaatgassen hebben. Oekraïne heeft grote behoefte aan goedkope snel te maken kachels die zuinig en schoon zijn, en waarop gekookt kan worden. Wat wij ons ook niet kunnen relaiseren isda t elk gebouw wat nu geen verwarming heeft zijn waterleidingen gaat verliezen als die niet goed geleegd gaan worden.
Bossen zijn er genoeg maar doordat de Russen mijnen hebben gelegd kan men het hout er niet uithalen. Sloophout is er genoeg maar moet deels gebruikt worden voor herstel van de woningen. Hout kost dan ook in Oost Europa nu 300,-E per m3! De kacheltjes moeten dus erg zuinig zijn.
Iedereen heeft de huizen en vooral appartementen gezien met kapotte ramen, muren en daken. Grote zeilen maken de daken weer regendicht, met krimpfolie worden provisorische ramen gemaakt. Daar moet dan nog een vuurvaste plank in komen waar de schoorsteen doorheen kan, veel flatgebouwen waren aangesloten op warmtenetten.


Dit doet denken aan onze tweede wereldoorlog, toen in de hongerwinter miljoenen mensen urenlang bezig waren met hout te sprokkelen en dat in provisorische blikken kacheltjes te verbranden. Totdat er geen boom of struik meer te vinden was in de stad of eromheen.
[/img]https://photos.google.com/photo/AF1QipO ... LCUxC8dLhS[/img]

De goedkoopste rocket stoves kosten een paar tientjes maar zijn bedoeld voor kamperen en buiten koken, geen oplossing voor dagelijks gebruik in strenge winters.
Hetzelfde geld voor de RVS kookkacheltjes die voor ontwikkelingslanden ontwikkeld zijn. Je moet iets hebben met een afvoerpijp om het binnenklimaat veilig te houden.

De Ecodesign kacheltjes in bouwmarkten beginnen bij 300,-E, dat is bijna de prijs die kacheltjes in de Oekraine kosten (200,-E, zonder Ecodesign).
Met een oven zit je al gauw boven de 1000,-E

Ik heb zelf een leemkachel gebouwd met Vuur&Leem en weet hoeveel tijd het kost en hoeveel geld, geen oplossing.
De eenvoudige rocket mass heater van Ianto Evans, met oliedrum, zou een oplossing kunnen zijn maar vergt training aldaar en toch veel tijd om te maken. Met de honderduizenden zoniet miljoenen die nodig zijn onhaalbaar.

Eigenlijk zou je een kleine metalen rocket stove moeten hebben die snel en goedkoop te maken is, omringd door stenen om de hitte die vrijkomt te bufferen. Dus ook de afvoerpijp al slingerend door stenen laten voeren. Gebroken bakstenen zijn daar genoeg helaas.
In het Zwarte Woud heb ik zo'n tegelkachel gebruikt, een ijzeren kachel die snel warmte afgeeft via poorten in de ombouwing van steen bedekt met tegels, als de kamer warm begon te worden werden de poorten gesloten om de warmte te bufferen. Was een zuinige kachel en er kwam weinig rook uit de schoorsteen, maar heerlijke warmtestraling.

Rocket Stoves voor tiny houses zijn betaalbaar, zuinig en schoon, en je kunt er op koken. Maar kosten ook 1500,-E. Met grote oplages en in Oost-Europa gemaakt zullen die ook rond de 300,-E kosten. https://rocketstove.store/product/rocke ... -tiny-iii/

Jeroen Ketting is een Nederlandse zakenman die sinds de start van de oorlog Oekraïne helpt met goederen en geld, er zijn al tientallen bomvolle vrachtwagens die kant op gegaan. https://lifeline-ukraine.org/
Hij heeft voor mij wat onderzoek gedaan ter plekke, de urgentie is erg groot en de foto's en filmpjes die hij stuurt zijn schrijnend.

Via via heeft hij 2 fabrikanten in de Oekraïne gevonden van stalen kacheltjes die betaalbaar zijn, rond de 200,-E.

De eerste heeft bovenin pyrolyse kamers waarin 2 luchtpijpjes uitkomen. Ondanks de tekeningen kan ik niet goed beoordelen of dit tot een zeer goede verbranding leidt, essentieel als iedereen aldaar hout begint te stoken. Aan de zijkant zitten convectiekanalen. Aan de luchtinlaat zit een smoorklep, wat garant staat voor onvolledige verbranding. Vandaar dat ik denk dat stenen er omheen stapelen kan helpen de hitte te bufferen met een volop brandend kacheltje.




De tweede lijkt een erg simpel kacheltje.


Volgens mij moeten wij toch een ontwerp kunnen maken wat snel en goedkoop te maken is met een zeer goede verbranding? Oekraïne maar ook Polen, Roemenië etc staan bekend om grote metaalverwerkende industrieën die goed en goedkoop werken. Het zal niet lukken iedereen een kacheltje te geven maar hoe meer hoe beter.

Of weten we goede kacheltjes voor dit doel?

Qua financiën: Life Line Ukraine start binnenkort met een crowdfunding actie "Help Oekraïne warm de Kerst door". Met een gerenommeerd PR bureau zal dat genoeg aandacht krijgen. Een mooi doel voor de mensen die de 2x 190-E energiecompensatie niet nodig hebben.
Voor de critici: uiteraard zijn er ondertussen ook veel Nederlanders die ondersteund moeten worden maar dit is even wat anders.
En afgezien van het enorme menselijke drama daar bespaart het ons geld en woningnood als we niet nog eens tienduizenden vluchtelingen erbij krijgen.

www.batchrocket.eu ? Dat is toch met steen en leem prima te maken?

Hallo Frits Hoff,

In navolging van Larry Winiarski's Rocket Stove en Peter van den Berg's Batchrocket heb ik ooit een aantal ontwerpen gemaakt die zo eenvoudig en goedkoop mogelijk moesten zijn. Het werd uiteindelijk een "snelle" Batchrocket, zie mijn website http://www.roquetinho.eu. Koken kan er overigens niet op, daarvoor vind ik Winiarski's Institutional Rocketstove nog steeds de beste oplossing (zie http://aprovecho.org/publications-3/).

Momenteel ben ik een verbeterde versie aan het bouwen, nóg eenvoudiger dan de vorige. Materiaalprijs is tussen de €250 en €350 (in Nederland). Hij bestaat grotendeels uit betonnen tuintegels die (althans in Nederland) overal te vinden zijn, en verwarmt ruimtes tot 80 m3. Alles is onder een Creative Commons licensie: het mag door iedereen (ook commercieel) worden toegepast. Ik ben destijds ook uitgebreid bezig geweest met plannen om hem op grote schaal fabrieksmatig de wereld in te helpen.

Mocht je belangstelling hebben dan hoor ik het graag.

Toevallig liep ik al met een dergelijk idee rond. Het is niet mijn idee maar van Daan Brinkmann, die ik ken via kunstenaars/ kleine ondernemers collectief Het Domijn in Weesp. De vraag was: kunnen we een kacheltje maken dat simpel in elkaar zit, getransporteerd kan worden in onderdelen als een flatpack á la Ikea, eenvoudig is te monteren en schoon brandt en waar mogelijk ook op gekookt kan worden.

Heel speels idee vond ik, ik ben aan het tekenen geslagen en er kwam een 120 mm J-tube systeem uit. Achtkantig van vorm, gemaakt van gelaserde en gezette staalplaat. De eerste tekening ziet er zó uit:



Het ding is 120 cm hoog en past grofweg in een cirkel van 50 cm. Op dit moment is er nog geen andere tekening dan dit, er moeten flenzen aan de afzonderlijke platen met gaatjes voor boutjes of een andere verbindings mogelijkheid. Er hoort ook nog een bak bij waar de kern van dunne vuurvaste stenen ingebouwd moet worden, de stenen zelf en een pijp van 50 cm lang en 18 cm doorsnede. Die pijp fungeert dan als de riser, als er rondom 2,5 cm dik superwool in zit.

Alle onderdelen:
boven-en onderplaat,
5 panelen van 120 cm lang en 20 cm breed, een van die panelen heeft een gat waar de 13 cm afvoerpijp in moet,
6 panelen van 45 cm lang en 20 cm breed,
3 panelen van 30 cm lang en 20 cm breed,
twee panelen waarvan eentje een gat heeft waar het hout in moet,
22 waalformaat chamotte stenen van 3 cm dik,
de al genoemde stalen bak,
de pijp voor de riser,
een tube kit voor de stenen op hun plaats te plakken,
één of anderhalve m² superwool van 2,5 cm dik,
montage spul om alles in elkaar te zetten.

Hetzelfde is ook mogelijk met een hoogte van 110 cm, de panelen van 45 cm lang worden dan 40 cm, de 120 cm panelen worden dan 110 cm.

Let wel, dit is maar een idee, voortkomend uit bezuiniging op transport. Het concept is nog niet eens in het stadium van een compleet ontwerp. Ik heb de SketchUp tekening een week of wat geleden doorgespeeld aan Pelletpower om er eens naar te kijken. Er is al een naam voor het ding, 2ECO, in het midden latend of het ecologisch of economisch is, maar heel waarschijnlijk allebei tegelijk.

Als volume van transport een minder groot probleem is dan is er nog een andere optie. Ongeveer hetzelfde ding, maar dan ingebouwd in een 200 liter stalen dekselvat. Ook dan is er een gezette stalen bak nodig en de riser plus stenen.
Dat ziet er ongeveer zó uit:



Deze gaat wel al gebouwd worden tijdens een workshop in het weekeinde van 26 en 27 november op Het Domijn in Weesp. Dan weten we meteen of ik geen misrekening heb gemaakt in de schatting van hoe het moet werken.

Dan moet ik maar eens vaart maken dan? Een collega van me heeft een laser gekocht. Eens zien of hij nog ergens voor te porren is. Dan nog een handleiding waarschijnlijk dat het ding goed in elkaar gezet wordt.

Kunnen grote organisaties zoals Gamma en Praxis die Chinese zooi die ze hier proberen te verkopen niet die kant op sturen? Zij hebben prima economische jaren achter de rug. Die Chinese blikken kachels zijn hier toch eigenlijk wel erg achterhaald, maar als noodgeval prima inzetbaar.

pelletpower schreef: ↑08 nov 2022, 21:21 Dan moet ik maar eens vaart maken dan? Een collega van me heeft een laser gekocht. Eens zien of hij nog ergens voor te porren is. Dan nog een handleiding waarschijnlijk dat het ding goed in elkaar gezet wordt.

Als je er eens goed naar wil kijken, dat zou fijn zijn. Zoals je misschien al begrepen hebt lijkt het het beste om de panelen om de nis heen de volle hoogte te geven. Bijgevolg heb je daar dan geen horizontale flenzen aan de binnenkant en het scheelt weer meters naden. De verticale naden naar binnen vouwen en de horizontale naar buiten lijkt nu het beste, dan is er de minste verstoring van de stroming die van boven naar beneden langs de binnenwand gaat.

Peter. Deksel en bodem mogen gerust naar binnen. Parker erdoor en vast. Blijft de buitenkant glad. Kijk er van het weekend naar. Op dit moment ben ik in zeven sloten tegelijk bezig. Een paar staan er op t punt dichtgegooid te worden. Dan moet ik met je kacheltje een heel eind kunnen komen.

Op dit moment is het belangrijk om tot een eerste prototype te komen, dat zou de crowd funding actie van Frits zeer op weg helpen. Fijn dat de buitenkant toch toch glad zou kunnen blijven, dat maakt het ding wel aantrekkelijker.

Pelletpower is bezig met de productie tekening, ik heb weer een artist impression gemaakt.



Van deze mogelijkheid is de hoogte aangepast, nu 110 in plaats van 120 cm. Het ding moet ook werken met een pijp uit het raam, dus moet de afgas temperatuur omhoog. Om dat te bereiken is het (binnen) oppervlak verkleinen een van de opties.

De boven-en onderkant zijn nu oversluitend, en worden met metaalschroeven vastgezet. Uiteraard zitten de gaatjes er dan al in. Ik heb meteen maar een voorschot genomen en de randen van de nis ook op dezelfde manier getekend. Dan blijven er nog drie panelen over die gedeeld moeten worden, plus de achterwand van de nis.

Daarna zag ik een mogelijkheid om alleen het paneel midvoor te delen. Links en rechts daarvan een paneel waar tot ongeveer de helft een hap uit is genomen, zodat het geen zwabberding wordt met kans op vervormen. De nis wordt daardoor smaller maar ik verwacht geen problemen wat luchttoevoer betreft.



Rondom de nis kunnen nu dezelfde verbindingen gebruikt worden. De lange panelen zijn drie soorten van: de volledig blinde, eentje met een gat voor de pijp en twee die links en rechts van de nis zitten. Wat nu nog kan om het aantal naden en onderdelen te verminderen is de hele achterwand van de nis uit één stuk maken. Dat wordt dan weliswaar een minder plat onderdeel maar dat is de bak waar de kern in zit ook. Tenzij... we die bak ook uit te monteren plaatwerk maken. Wie weet waar we op uitkomen.

Peter, nis ziet er beter zo!

Twee helften is ook nog een optie. Deling op rechte vlak maken en boutjes gebruiken bijvoorbeeld.
Dan kan ook de nis erin gehecht worden. Kitten, is dat een optie voor afdichten?

pelletpower schreef: ↑10 nov 2022, 18:53Twee helften is ook nog een optie. Deling op rechte vlak maken en boutjes gebruiken bijvoorbeeld.
Dan kan ook de nis erin gehecht worden. Kitten, is dat een optie voor afdichten?

Kitten is niet echt een optie, te lastig omdat er dan ook een kitpistool bij moet. Het voordeel van zelfklevend glasband is dat het er voor transport op geplakt kan worden.
Een deelnaad in het midden van de achterwand kan prima, beter dan uit drie losse delen. Er is plaats voor, er zit wat ruimte tussen de riser en de wand.
Die oversluitende deksels bevallen me eigenlijk wel, een beetje aandoenlijk, als een blikken koektrommel. Bovendien was je van plan om de kopeinden van de panelen ook een flens mee te geven waar het deksel dan op ligt. Dan kan de glasband mooi op die flens.

Ik ben erg blij dat je er zoveel vaart achter wilt zetten. Probeer jezelf niet voorbij te draven, als ik aan het einde van deze maand het prototype heb draaien dan ben ik al heel tevreden. Bedankt!

Schitterend om alle goede tips en ontwikkelingen te zien! Hart verwarmend.

Gebeld met Peter, ontwerp is al aangepast zie ik en 3Dontwerp voor lasersnijden van staal komt eraan, zoef zoef.
Ik hoop alleen dat het nog mogelijk is bovenop te koken, met een keramisch kook-kijkglas of ringen waarin een pan kan wegzakken, wat het veiligste en simpelste is.

Gebeld met Rocketstove.store: in alle landen is er een groot tekort aan kachels en haardhout, in Hongarije is haardhout duurder dan hier en is er zelfs een exportverbod voor haardhout.
In Oost-Europa is überhaupt betaalbare warmte krijgen belangrijker dan een schone en zuinige verbranding. En het ontbreekt aan kennis over goede kachels.
De productiecapaciteit van fabrieken die kacheltjes maken is veel te klein om nog voor de winter grote aantallen richting de Oekraïne te krijgen.
Koop dus alles op wat maar enigszins betaalbaar op te kopen is, bij bouwmarkten etc.
Maar hij gaat wel nadenken over wat zijn netwerk in metaalbewerking en vuurbeton gieten kan betekenen.

Zijn kacheltjes zijn voor Nederlandse begrippen heel betaalbaar, zuinig, schoon en je kan er op koken. Enige nadeel voor normale huizen is dat ze een kleine vuurkamer hebben en je het gekochte hout dus nog 3 of meer kleiner moet maken. Voor een tiny house geen probleem, voor mensen die veel warmte nodig hebben in nu nog slechter geïsoleerde huizen veel werk, en je hebt er gereedschap voor nodig.

Opkopen van grote voorraden: Duitsland heeft veel kachels verboden, wie heeft contacten daar die kan achterhalen wie daar groot in handelt?
En wie heeft contacten in China waar ze waarschijnlijk gemaakt worden?

De eerste 45 kacheltjes zijn gekocht en gaan zsm naar de Oekraïne. Niet eens een druppel op de gloeiende plaat.

Weer een update:

Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking stelt 180 miljoen Euro beschikbaar voor Oekraïne. Ik ga contact zoeken of we hiervan deels gebruik kunnen maken.

Gebeld met Paul van der Sluis, onderzoeker bij Philips die in 2008 patent kreeg voor een kooktoestel op vaste brandstof wat heel schoon brandde door secundaire verbranding EN een ventilator die lucht blaast, aangedreven door een accu. Elektriciteit komt van een zonnepaneel, goedkoper en robuuster dan een thermokoppel dat door de thermische stress minder lang meegaat.
https://patentimages.storage.googleapis ... 6187A1.pdf
Dit brandertje is door diverse organisaties geproduceerd tot 2018 en gebruikt in vele landen
https://www.engineeringforchange.org/so ... ve-hd4012/
Paul komt nog met de tip, maak met zulke brandertjes warm water voor een kruik onder je kleding, kun je veel meer mensen energie efficiënt helpen.

In 2011 is African Clean Energy (ACE) opgericht in Amsterdam door Ruben Walker en zijn vader Stephen. Zij produceren sinds 2014 de ACE One, op basis van de Philips brander, eerst in Zuid-Afrika, later ook in Cambodja en Oeganda. Volgens Wikipedia zijn er al 60.000 van verkocht, ze hebben dus ervaring met grootschalige lokale productie. De accu levert ook stroom aan smartphones. Brander wordt verkocht voor 100$ op afbetaling. Bij de nieuwe versie gebeurt dat middels een 2e hands Samsung smartphone, daarmee kun je ook in Afrika betalen, en de afbetaling stoppen als je even geen geld hebt. De besparing op brandstof zorgt ervoor dat de meesten wel kunnen afbetalen.
https://en.wikipedia.org/wiki/African_Clean_Energy
http://catalog.cleancookstoves.org/stoves/268

Gebeld met Ruben Walker, de directeur van ACE. De brander wordt in Lesotho (regio in Zuid-Afrika die op hoogte van minstens 1400m ligt met sneeuw en temperaturen 's nachts tot min 14) ook gebruikt voor verwarming van huizen. Verbranding is door de geforceerde toevoer van lucht erg schoon en de huizen tochten voldoende. (Frits: mij lijkt het voor Oekraïne met zijn zeer koude winters en dagenlang branden toch te gevaarlijk, liever een schoorsteen).
Wil eventueel meedenken aan grootschalige lokale productie mits financiering geregeld is, dat is de grootste bottleneck, naast materialen voor de onderdelen. Productie kan ook bij een van de drie fabrieken en dan met containers vervoeren naar Oekraïne.

Vraag aan jullie is, kunnen we het ontwerp zodanig maken dat het meer warmte afstaat maar nog wel gebruikt kan worden voor koken, waarbij de rookgassen via een schoorsteen kunnen verdwijnen? Zodanig dat het met de huidige productielijnen te maken is.

Gebeld met Peter: ontwerp weer iets aangepast. Vrijwel geen montage meer. Staal lasersnijden, zetten, voorzien van glastape, verpakken, vervoeren en ter plekke monteren. Ruimte voor de glastape nu meegenomen in het ontwerp. Voorkant heeft geen deurtje, is open, hout zakt naar beneden via opening van 12x12cm. Vuurvaste stenen moeilijker te krijgen, mal ontworpen voor vuurbetonnen binnenkant in 5 delen. Geheel kan in 1 of 2 dozen, als je ter plekke giet in 1 doos. Of het werkt hopen we na de workshop in Weesp te weten.
3Dtekening nog niet klaar voor productie, Frits gaat kijken wie dit kan doen.

Om een idee te krijgen hoe enorm de schade in Oekraïne is kun je op deze site van hun overheid kijken. Ziet er gestructureerd uit. Maar waar al dat geld vandaan moet komen?
https://recovery.gov.ua/en
Wat mij opvalt is dat ze over warmtepompen en warmtenetten spreken maar niet over kachels (ik heb niet alles gelezen). Lijkt me niet slim als de Russen nog raketten en drones hebben en Iran ze daarbij blijft helpen.
https://recovery.gov.ua/en/project/prog ... ure?page=6