Ecologieforum

Goeiedag,

graag had ik mijn vakwerktuinhuis een echte leemlook gegeven. Feit is dat de oversteken bij mij niet groot genoeg zijn om de ganse gevel tegen regen te beschermen en dus een 100% leempleister niet mogelijk zal zijn.

Oplossing is te werken met een traskalk maar deze zijn slechts in 1 grijzige kleur te verkrijgen.

Vraag is nu hoe ik de echte leemlook verkrijg met een traskalk. Ik heb al 2 oplossingen gehoord maar ze zijn helaas niet volledig:

1 via Leemniscaat: werkt met traskalk, leem en vlaslemen in een bepaalde verhouding, maar wil me de verhoudingen niet geven (begrijpelijk)
2 via ecomat: de traskalk mengen met pigmentpoeder. Ecomat heeft wel de traskalk maar niet het pigmentpoeder.

Wie kan me helpen hoe ik dit project best aanpak: ofwel door me te zeggen wat een goede verhouding is voor 1 of waar ik pigmentpoeder kan kopen voor traskalk.

Uiteindelijk wil ik een afwerking zoals de fotos in bijlage

Fijn poeder verzwakt de (kalk)mortel.

Dus moet je fijn poeder zoveel mogelijk beperken als je werkt met bindmiddelen als kalk of traskalk (zelfs met het verfoeilijke cement geldt dit).
Leem bezit veel fijn poeder (klei) voor relatief weinig kleurkracht. Daarom zou ik geen leem nemen in de mix. Maar aardpigmenten (of ijzeroxides). Oker in dit geval.
Aardpigmenten (en ijzeroxides)zijn natuurlijke kleurstoffen die niet aangetast worden door de kalk (kleurecht).
Het is ook een fijn poeder maar doordat ze beter kleuren (dan leem) heb je er minder van nodig.
Voor de precieze kleur (lichter/donkerder) zal je wat proefjes moeten opzetten.

Het gebruikte zand zal ook de kleur mee bepalen.
Het gebruikte zand heeft ook een bepaalde zeefcurve (het aandeel van elke korrelgrootte in het zand). Als je veel kleurstof (of toch leem) toevoegt kan je ook een zand gebruiken waar al weinig kleine deeltjes inzitten. Meestal gewassen (rivier)zanden. Je kan er dan ook nog die vlaslemen aan toevoegen voor het uitzicht.

De oker aardpigmenten (en ijzeroxides) verkopen ze in bulk bij ceramiek/pottenbakkers winkels.

Mijn voorstel zou zijn: 3 delen gewassen rivierzand (met weinig fijne deeltjes) + 1deel traskalk + handvol vlaslemen + maximaal 5 à 8 %(in percent van het droge poederaandeel traskalk) aardpigment.
En een paar proefjes met wat meer en wat minder vlaslemen en pigment.
Combinaties goed afwegen en opschrijven en enkele weken laten uitharden voordat je de eindkleur goed ziet.

Een andere natuurlijke look die historisch ook correct is: gewoon witkalken (jaarlijks) met Luchtkalk (CL90 of CL97). De eindkleur is dan natuurlijk wit.

NB: Met kalk en traskalk moet je nu in de winter buiten niet meer aan de gang. Wacht tot na de vorst in het voorjaar.
Zet nu binnen in een vorstvrije ruimte wat proefjes op om de kleur te bepalen.

NB2: Is het een vakwerk ? En zo ja: hoe vul je de vakken, met welk materiaal? Hoe bouw je de muren op ?

NB3: Traskalk is hydraulische kalk (verhardt door water) en heeft een grijze kleur. Wat de mix altijd wat donkerder zal maken.
Maar er bestaat ook natuurlijke hydraulische kalk die wit is. NHL van St Asier is bijvoorbeeld zo'n witte natuurlijke hydraulische kalk. Die zal makkelijker zijn om lichte eindkleuren mee te bekomen. Ik vermoed dat er op de bovenstaande foto 's ofwel witte NHL gebruikt is geweest, ofwel erg weinig tras in de eindlaag.
De traskalk die je in zakken koopt is hooghydraulisch denk ik, dus veel trass en donkerder (en sterker). Die kerels van Leemniscaat kopen wellicht de tras en de kalk apart en gebruiken voor de lichte kleuren dan weinig tras in de eindlaag.


G

de vakken zijn opgevuld met heraklith platen.

ik heb al een deel van mijn huis gedaan met heraklith, grafix 61 pleister met dashaar+ glasvezelnet en een afwerking met keimverf. Die keimverf heb ik terug overzet met de grafix omdat ze te "netjes" was. Ik wil net het "vuile" uiterlijk vn leem bekomen. zo wil ik het dus niet meer doen.

bij ecomat raden ze me tubag tkp-l aan, maar ik denk dat dat net als die grafix kant-en-klaar pleister is. Welke zakken heb ik dan nodig als ik met zand ga werken? kan u nog wat opties geven daarvoor?

Mvg,

Filip

de vakken zijn opgevuld met heraklith platen.
ik heb al een deel van mijn huis gedaan met heraklith, grafix 61 pleister met dashaar+ glasvezelnet en een afwerking met keimverf. Die keimverf heb ik terug overzet met de grafix omdat ze te "netjes" was. Ik wil net het "vuile" uiterlijk vn leem bekomen. zo wil ik het dus niet meer doen.

Dat lijkt me dan een binnentoepassing geweest te zijn ? In dat geval was het toch veel eenvoudiger, goedkoper en ecologischer geweest om leempleister te gebruiken ?

Voor pleisters in het algemeen is het van belang dat de ondergrond hard en stevig genoeg is. Een hardere pleisterlaag op een zachte ondergrond gaat craqueleren. Heraklithplaten zijn op zich wel hard genoeg, maar bij een lichte opbouw niet stijf genoeg. Dus gemonteerd/gekleefd tegen een volle muur zullen ze bepleisterbaar zijn. Bij een lichtere opbouw (houtskelet) zullen ze meetrillen met scheuren in het pleister tot gevolg.

Hoe harder het pleister, des te meer scheur-gevaar. Wapenen kan helpen, maar gaat nog steeds losscheuren langs de naden met het houten vakwerk.
Die scheuren gaan dan water opzuigen net ter hoogte van het hout. Met houtrot tot gevolg.
Hardere(hydraulische) pleisters nemen ook weinig water op zodat er weinig water van het houten vakwerk wordt opgezogen/afgevoerd.
Vandaar dat zachtere (leem- en luchtkalk)pleisters beter het hout conserveren. Die zachtere pleisters nemen makkelijker water op dan hout en voeren zo het water af van het gebinte en laten het gebinte zo zeer snel drogen. Beter nog om muurdik leem of kalkhennep te zetten om deze reden.
Harde hydraulische pleisters nemen bijna geen water op. Dat maakt ze goed waterdicht in het midden van de plaat, maar voert dit water wel toe aan het houten gebinte en sluit dit grotendeels af waardoor het hout (gebinte) moeilijk zal drogen en gaan rotten.

Daarom zou ik toch maar zoveel mogelijk vrij zachte kalk- en leempleisters gebruiken bij een vakwerk en regen zoveel mogelijk structureel (overstekken) van de muur weghouden.
(lucht)Kalkpleister in voldoende dikte is misschien nog het beste compromis als de muren al 'af' zijn met de heraklithplaten.
Ik zou dan luchtkalk (CL90 of CL97) met veel vezels gebruiken (hennep of vlaslemen). Die grafix 61 is daar wellicht ook voor geschikt.(Grafix: "Natuurzuivere kant-en-klare droogmortel op basis van luchtkalk, kalkbreekzanden 0-1,6mm en natuurlijke verwerkingsbevorderende toeslagstoffen") Al zal het toevoegmiddel om het 'lichter' te maken hier wellicht 'perliet' zijn. Ik zou een eigen samenstelling prefereren met luchtkalk +zand + veel vezels.
Vezels maken de mix ook lichter , maar in tegenstelling tot perliet ook nog eens soepeler.

G

Als ik zoiets als bovenstaande beeld ziet vraag ik mezelf af, Waar komt zo'n idee vandaan? Volgens mij is het iets nieuws en helemaal niet volgens de traditie van dit eervol constructie methode.

En daarna denk ik, "Dit is - vanaf de conceptie - vragen om problemen.