Ecologieforum

Afgelopen maandag, 28 oktober 2013, heb ik bij Gijs in Slijk-Ewijk een finoventje gemeten. Het is een De Twaalf Ambachten model, maar er is een Brunner deurtje in gemonteerd. Voor zover ik weet heeft DTA nooit andere deurtjes gebruikt dan die door de plaatselijke smid zijn gemaakt. Het is mogelijk dat het ding is gebouwd door Jan Krajenbrink uit Eibergen, de oorspronkelijke ontwerper van deze finoven. Gijs weet ook niet zeker wie hem gebouwd heeft omdat hij deze kachel tweedehands heeft gekocht van iemand uit Friesland.

Maar afijn, al het andere aan het ding wijst onverkort naar de DTA finoven. De buitenkant bestaat uit witte geglazuurde tegels met witte cement tussen de voegen. De tegels zijn niet vlak en een beetje hobbelig, boerentegels dus, en de bovenplaat bestaat uit twee delen met een naad midden over van voor naar achter. Helaas geen foto, maar misschien kan Gijs daar nog voor zorgen?

De gevolgde stook methode is niet wat DTA adviseert maar wat Gijs zelf gewend is om te doen. Op deze manier kon hij zelf een beeld krijgen wat zijn manier oplevert. Het deurtje is laag en breed wat de DTA methode vrijwel onmogelijk maakt. Die methode behelst de kachel volstapelen en bovenop aansteken.

De kachel was nog warm van de vorige avond en we zijn begonnen met wat aanmaakhout. Toen dat flink brandde zijn er stukken eikenhout op gegaan, naar schatting 4 kilo of iets meer. De vochtigheid van de brandstof lag tussen de 15% en 20%. De meting is gestart toen de rest zuurstof in de rookgassen lager werd dan 20%, het einde houd ik altijd aan op een niveau van tenminste lager dan 4% CO2. Op deze manier zijn de kachels allemaal onderling vergelijkbaar, en dat is waar het mij hier om gaat. Dit kan aangemerkt worden als een slechte stook, maar niet over de volle lengte. Door de harde wind trok de kachel als een lier, wat maakte dat alle hout tegelijk ging branden. Met erg veel productie van houtgas en geen erg hoge temperatuur in het binnenste kan niet alles verbrand worden en dus ging de CO door het dak, zie de paarse lijn. Dat bleef niet zo, bij 20 minuten zette een definitief herstel door en vanaf daar ging het aardig maar niet echt goed. Om een idee te geven van de gemiddelden en hoogste en laagste waarden hier de getallen.

Gemiddeld: O2 12,8%, eff. 72,3%, CO 3286 ppm, Tr 262 C.
Maximum: O2 19,9%, eff. 87,2%, CO 51000 ppm, Tr 343 C.
Minimum: O2 5,4%, eff. 34%, CO 270 ppm, Tr 80 C.

Niet om over naar huis te schrijven, als er een paar waarden uitgelicht worden klinkt het misschien wel beter maar aan de resultaten verandert dat niets. Het gemiddeld rendement is OK maar niet hoog, gemiddeld CO zou bij voorkeur niet meer dan 1500 ppm moeten zijn en de temperatuur is beslist aan de hoge kant. De witte voor-filter van de Testo was definitief zwart.

Op het einde van deze run hadden we een hete kachel en een hoopje gloeiende houtskool. Het is te verleidelijk om dan niet met wat kleine aanpassingen het nog eens te proberen. Dus werd de filter vervangen door een verse en de kachel opnieuw beladen, deze keer met wat grover hout, ook eiken. Kennelijk was met die harde wind te veel lucht naar binnen gezogen dus werd voor een kleinere lucht inlaat gekozen. Dat leverde een stuk rustiger vlam beeld op, het ging nu niet meer in galop maar met rustig rond dwarrelende vlammen. Op het eerste gezicht leek dat te weinig lucht maar de Testo was het er niet mee eens. Dit was een heel ander verhaal. De CO piekte aan het begin scherp, herstelde zich in 2 minuten en ging vervolgens op een rustige en weinig spectaculaire manier verder. De indruk die het geheel gaf was dat dit wel eens de bedoeling geweest kon zijn. Niet dat het uitmunted is, maar gewoon wel goed. De filter van de Testo kwam er nu licht grijs uit, een teken dat de meeste roet deeltjes wel verbrand waren. De cijfers geven een wat compacter beeld.

Gemiddeld: O2 13%, eff. 71,0%, CO 985 ppm, Tr 280 C.
Maximum: O2 18,8%, eff. 85,1%, CO 4432 ppm, Tr 310 C.
Minimum: O2 7,8%, eff. 34,3%, CO 248 ppm, Tr 211 C.

Merk op dat de eind temperatuur nu lager is dan bij de eerste stook. Kennelijk heeft de kachel door de trager stromende gassen meer van de warmte op kunnen nemen. Ondanks het feit dat het geheel intern veel heter was. Kortom, met wat aanpassingen van het stook gedrag en met eerst een klein stookje om de interne temperatuur wat op te vijzelen kunnen goede resultaten met deze kachel behaald worden. Niet de top van wat tegenwoordig mogelijk is maar gewoon helemaal niet slecht.

Leuke proef, en dank voor het delen!

Kan ik uit je conclusie ook halen dat het stoken van deze finoven vrij kritisch is? Qua vullingsgraad, houtsoort, afmetingen en wijze van opstapelen?

Elke kachel is kritisch als je steeds een gelijk resultaat wilt bereiken. En inderdaad, al de variabelen die je noemt hebben invloed. En zelfs als die allemaal gelijk zijn krijg je geen twee test sessies dezelfde resultaten. Mij is het in ieder geval nog niet overkomen.

Het is belangrijker om een bepaalde trend te herkennen en ik vind deze finoven niet onvoorspelbaar. De conclusie dat-ie met minder lucht toevoer en wat dikker hout betere resultaten zou bereiken klopte wel maar de verschillen met de eerste stook hadden net zo gemakkelijk groter of kleiner kunnen zijn.

Een plaatje van mn kachel.
Tweedehands en 15 jaar oud gekocht, toch mooi dat zo'n klont vuurbeton vrolijk in deeltjes uit elkaar komt en verderop weer op te bouwen is. Wat vers vuurvilt voor de afdichting, en gaan.

Ik vond het een nuttige meetdag. Goed om wat oude waarheden tegen het licht te houden en te zien wat ze nog waard zijn, goed om te weten dat het nog steeds een behoorlijk presterende kachel is maar dat er gelukkig ook een boel vooruitgang geboekt is de afgelopen 30 jaar.
En ook goed om te leren wat de invloed is van mn stookgedrag. Ik wist niet beter dan dat een tegelkachel moet gaan als de brandweer, hoe meer vuur hoe beter. Kennelijk ligt dat toch wat genunanceerder.

Gijs schreef:Een plaatje van mn kachel.
Tweedehands en 15 jaar oud gekocht, toch mooi dat zo'n klont vuurbeton vrolijk in deeltjes uit elkaar komt en verderop weer op te bouwen is. Wat vers vuurvilt voor de afdichting, en gaan.

Ik vond het een nuttige meetdag. Goed om wat oude waarheden tegen het licht te houden en te zien wat ze nog waard zijn, goed om te weten dat het nog steeds een behoorlijk presterende kachel is maar dat er gelukkig ook een boel vooruitgang geboekt is de afgelopen 30 jaar.
En ook goed om te leren wat de invloed is van mn stookgedrag. Ik wist niet beter dan dat een tegelkachel moet gaan als de brandweer, hoe meer vuur hoe beter. Kennelijk ligt dat toch wat genunanceerder.

Gijs en Peter bedankt voor deze informatie betreffende het rendament en stook gedrag van de fin tegel kachel ,erg op prijs gesteld mvg van Teade

Hallo,

Mooi om de testresultaten eindelijk een keer te zien want ik ben ook in het bezit van zo'n kachel.
Bij de 12 ambachten vertelde ze mij ook van de stooktechniek met het volstapelen en van boven aansteken maar als ik dat doe dan gaat de kachel uiteindelijk zo te keer dat hij zijn gassen ook naar buiten duwt. ik ben daarom anders gaan stoken, eerst een klein vuurtje met aanmaakhout, als dat goed aan is gooi ik er wat grotere stukken in. ik stook alleen maar met vuren hout en hak dit ook behoorlijk klein zodat het vuur echt goed brand en niet een beetje brand.

Ik ben in de veronderstelling ( en jullie moeten maar zeggen als het niet klopt) dat als je het vuur heel erg laat branden met dun hout rn het liefst iets van vurenhout dat je de beste verbranding krijgt en de warmte die daar bij vrijkomt word word zo veel mogelijk in de kachel opgeslagen. Dus daarom laat ik de kachel altijd volop loeien en heb ik het snelste het te bereiken resultaat en stook ik het "bestse" voor het milieu.

Ik heb ook een kleine tegelkachel van de Twaalf ambachten, deze staat in een woonwagen maar heb daar veel plezier van gehad toen we daar in woonde maar deze heeft lang niet zo'n goede verbranding en moest ik af en toe uit elkaar halen om hem schoon te maken, eigelijk heeft hij het nooit helemaal goed gedaan helaas, heeft iemand evaringen met deze kachel?

Groet Daan

Daan,

Zou ik die finoven van jou mogen meten? En vind je het OK als ik een gaatje van 8 mm in de pijp boor? Het hangt er natuurlijk vanaf waar je woont, ik ben afhankelijk van openbaar vervoer. Voor mij betekent dit het opbouwen van een database, zodat kachels onderling vergelijkbaar worden.

Mocht het antwoord op de eerste vraag ja zijn, dan kunnen we beter verder gaan via PB.

daanV schreef:Bij de 12 ambachten vertelde ze mij ook van de stooktechniek met het volstapelen en van boven aansteken maar als ik dat doe dan gaat de kachel uiteindelijk zo te keer dat hij zijn gassen ook naar buiten duwt. ik ben daarom anders gaan stoken, eerst een klein vuurtje met aanmaakhout, als dat goed aan is gooi ik er wat grotere stukken in. ik stook alleen maar met vuren hout en hak dit ook behoorlijk klein zodat het vuur echt goed brand en niet een beetje brand.

Heb je al geprobeerd om wat meer dikkere blokken onderin te stapelen, zodat de felheid er een beetje afgaat, en de brandduur wat meer verlengd wordt?

Op zaterdag 2 november heb ik een meting uitgevoerd op een Tigchelkachel 6D. De resultaten staan op het Technologie forum omdat ik het nogal mal vind om op verschillende plekken dezelfde artikelen te publiceren. Via T-forum ben ik aan die test gekomen dus is het ook logisch om daar de resultaten neer te zetten. Een link volstaat, we zijn tenslotte bezig met het world wide web.

Hoi Peter, hoe kan ik jou een PB sturen?

Onder elk bericht aan de linkerkant staat "profiel" en "pb". Klik die laatste aan en tik je tekst. Onderaan staat de knop versturen.

Ik met kachel van vroeger met de zelfde gegoten binnen elementen als die van technoforum daar maar dan een slag groter en verbranding ruimte zat lager ten opzicht van de deur. Was niet van Tichelar. Een prima kachel. Altijd mooi schoon vuur behalve die ene keer die ik hem vul propte met droog hulst met resultaat een zwart wolk hangende boven het dorp.

E.DB.

Hoi Peter.
Interessant, de meting van de tigchelkachel in Urk.
Vraag en opmerkingen.
Ik zie in de foto's dat er een aantal ronde stenen in de bodem missen, zijn die er uitgehaald voor de foto?
Zelf heb ik ook o.a. zo'n kachel, wat mij opviel is de temperatuur aan de buiten kant...
Klopt dat en waar is dat dan gemeten, bij mijn exemplaar is het temperatuur verschil nogal groter.

n.b. de tigchel kachel krijgt zijn primaire en secundaire lucht alleen via de onderkant.... de ruiten kan je iets schoon houden door de raam schuifjes, zo ga ik er tenminste mee om.
Als ik al iets regel dan zet ik in het begin van de stook de asdeur op een kiertje, natte vinger werk.
Om wel altijd min of meer een zelfde situatie te hebben rammel ik altijd met een oude afwas borstel over de ronde bodem steentjes, dan valt de as er weer doorheen en is de zaak weer open.

Bijvullen bij deze kachel als hij heet is is vragen om een explosieve gasproduktie ... dan moet je echt het onder deurtje open zetten.
Overigens, ze maken tegenwoordig van rvs hun eigen deuren.
Ik behelp me met de degelijke gietijzeren deuren, vind ik persoonlijk mooier.
Groet,
Frans.

frans schreef:Ik zie in de foto's dat er een aantal ronde stenen in de bodem missen, zijn die er uitgehaald voor de foto?

Ja, alleen maar daarvoor.

frans schreef:Zelf heb ik ook o.a. zo'n kachel, wat mij opviel is de temperatuur aan de buiten kant...
Klopt dat en waar is dat dan gemeten, bij mijn exemplaar is het temperatuur verschil nogal groter.

We hebben gewoon gezocht naar de warmste plek aan zowel de voorkant als aan de zijkant. Tegen de tijd dat de warmte er goed doorheen begon te komen waren wij al weer weg, je kunt dus niet blind varen op die temperaturen.

frans schreef:Om wel altijd min of meer een zelfde situatie te hebben rammel ik altijd met een oude afwas borstel over de ronde bodem steentjes, dan valt de as er weer doorheen en is de zaak weer open.

Naar mijn mening kun je dat rammelen wel achterwege laten. Het vuur ziet er dan heel imposant uit maar er gaat dan behoorlijk wat rommel de schoorsteen uit. Hoe meer de boel beneden verstopt zit met as hoe minder beluchting onder het hout en dat is altijd een goed ding.

frans schreef:Bijvullen bij deze kachel als hij heet is is vragen om een explosieve gasproduktie ... dan moet je echt het onder deurtje open zetten.

Meer lucht van onder betekent nog meer aanjagen en dus een nog grotere gas productie. Geen goed idee, gaat het ding te hard dan moet je de handrem aantrekken, niet op het gaspedaal stampen. Alles geheel naar mijn mening.

Hallo,

Hoe meer lucht hoe sneller de verbranding gebeurd in de heet kachel als de vlam een keer uit is en je weer een lading hout in stoppen en dus hoe minder de opeenhoping van brandbare gassen die onvermijdelijk in de fik gaan en dus met de deur open gezet, en minder explosieve ontsteking. Dat was ook mijn strategie.

E.DB.