Ecologieforum

Afgesplitst van http://www.ecologieforum.eu/viewtopic.php?f=3&t=2975, Pietje


@Kockie:

klei in de grond op het terrein (70 cm diep).

Is het mogelijk om met een palenboor een kleimonster uit de grond te trekken van 70cm diep? Als je dit bodemmonster een beetje nat maakt, zodat je er een worst van een 10-15cm lang en 2-3cm dik van kunt maken, en deze worst aan één zijde tussen twee vingers vast kunt houden zonder dat ze breekt, zit er genoeg leem in. Als je een beetje langwerpige (knakworsten?)-pot hebt en deze voor een kwart vult met dit bodemmonster, dan voor de helft bijvult met water en schudt totdat alles zweeft. Bijvullen met water tot vlak onder het deksel, nog een keer flink schudden en wegzetten. En dan op een plek dat je er voorlopig niet aan hoeft te komen.

Binnen 30 seconden is een scheidingslijn te zien van zand en hard sediment, in het volgende uur zet de rest van het materiaal zich af als duidelijke laagjes. (silt, klei, leem organisch materiaal). Voordat het water helemaal helder is, kan er soms een week of meer voorbijgaan. Als het helder genoeg is om een foto te maken, is het leuk om hier te publiceren.

Heb je enig idee of er ergens op je land een zandplaat ligt die een beetje gemakkelijk bereikbaar is? Om een (dirt)cob te produceren die als warmte accu kan dienen voor de warmtebank, hebben we grofweg een kwart (klei)leem nodig, tegen 3/4 zand(erige)massa, en een baaltje stro (ongeveer een kwart van een normale samengeperste baal stro) per 1-2 kuub massa.

Laarzen meenemen naar de forumdag is dan een pré, om er met blote voeten in te stampen, kan helend werken maar is misschien nog net een beetje te koud......

Ik heb de proef al eens gedaan, in ieder geval het sedimentatie gedeelte. Na 3 weken bezinken was er alleen maar 1 laag te zien. Daar wilde ik je nog eens naar vragen wat dat betekent. Geen scheiding dus...

Ik heb nog "hoogzand" liggen, maar er is ook wel gemakkelijk bereikbaar zand. Ligt wel onder een groene grasmat.

Wat resten stro hebben we denk ik ook nog wel liggen.

Waarom gebruik je geen koeienvlaai, dat doen ze in afrika ook.
Organische producten zijn veel beter dan fossiele producten die uit de grond komen, vraag maar aan DJ.
Alweer een positieve bijdrage aan het EROEI getal.

Als het volle klei is zonder silt dan kan je er geen leem van maken. Maar het onderscheid tussen klei en silt kan moeilijk te zien zijn. Je kunt het mengen met 1,2,3,4 volumes zand en tesstrookjes maken. Als het klei is blijft het krimpen en scheuren en wordt het minder hard.
Rs

Na 3 weken bezinken was er alleen maar 1 laag te zien.

Wow!! Dat heb ik zelf nog maar 2x gezien. In een zandafgraving, daarbij is het leem een scheidingsresidu omdat ze schoon zand willen hebben. Het leem wordt er dan uitgewassen omdat de waterkerende eigenschap vervelend is voor de zandafgraving. En in Brabantse Kempen na een najaarsstorm. Heel veel omgevalllen bomen die met wortelstelsel en al horizontaal liggen. Daar zie je soms zelfs witte leem in klonten van een halve tot hele kilo. Zeldzaam mooi om lichte tinten te mengen. Het leem blijft over nadat de boom jarenlang alle voedingsstoffen heeft opgenomen uit de grond waar ze in stond. Wat voor kleur heeft het bezinksel dan?

Als ik mij jouw omgeving goed herinner is het dus vette klei zonder (of in ieder geval zeer weinig) zand. Dat is een mengsel van leem, silt en organische stoffen. Dat wordt hard werken om dat netjes met zand te mengen zonder teveel water toe te moeten voegen....

Ben benieuwd.

We hebben hier nogal wat grondslagen die elkaar opvolgen

Vanaf de weg die voor onze straat loopt:
zand, stukje zware klei, stukje lichte klei, weer zwaar, zand, zware klei tot aan de "wetering" (grote afwateringssloot).

De buren denken bij de naam leem aan nagenoeg onbewerkbare kleigrond.... Deed ik dus ook altijd.

Waarom gebruik je geen koeienvlaai, dat doen ze in afrika ook.

- omdat wij het niet waterdicht hoeven te maken,
- omdat we dirtcob gaan maken, daar zit al veel organisch afval in en met mest erbij krijgen we dan de stank er niet meer, of zeer moeilijk uit. Dat lukt alleen als we het mengsel met zuivere leem en zand kunnen maken. Het leem werkt reinigend en onttrekt alle nare geurtjes aan de cob. Het ruikt in de ex-varkensstal van Kockie naar omstandigheden erg fris. En ik denk dat we dat zo moeten houden...
- In Afrika hebben ze gemiddeld iets meer zonnige dagen dan in Nederland en in ieder geval is de relatieve luchtvochtigheid iets lager dan bij ons.
- Omdat we voor de toplaag ook waterglas kunnen gebruiken. Doeltreffend, goedkoop en reukloos...

Hoe diep moet je normaal gaan om "leem" te vinden. Kan dat uit de toplaag van de grond, of moet je dieper zodat je buiten/onder de teeltlaag zit?

Dat is een moeilijke...in principe is zuivere leem de lijmlaag die o.a klei bij elkaar houdt. Silt is het vulmateriaal tussen de klei en het zand, maar heeft geen eigen bindkracht. Hoe meer "teelt"laag, humus of welke organische stof ook, hoe donkerder het materiaal. Zuivere leem heeft zo'n mooie terracotta aardekleur.

Als je de worstproef uitvoert, zal deze gemakkelijk breken als er te weinig leem in zit. Ik heb op zoek naar een leuke workshop om een buitenoven te bouwen een paar leuke filmpjes gevonden (engels gesproken) Zij doet hierin ook diezelfde worstproef en het leemgehalte bepalen met een fles water, met grond die ze even verderop hebben opgegraven.



[youtube]SFuGzhPxofE&feature=endscreen[/youtube]





Haar eigen website is ook wel leuk om te bekijken. Ze is overigens een fan van Kiko Denzer....



Veel plezier

@12Much,

Zij doet hierin ook diezelfde worstproef en het leemgehalte bepalen met een fles water,

You have unexpective qualities 12Much.
Leerzame video's.

Mooie vrouwenklus is dit.
Hoeveel vrouwelijke members hebben we nu ondertussen?

12much schreef:Dat is een moeilijke...in principe is zuivere leem de lijmlaag die o.a klei bij elkaar houdt. Silt is het vulmateriaal tussen de klei en het zand, maar heeft geen eigen bindkracht.

Boy,

Leem is toch wat Engelstalig "soil" wordt genoemd: een mengsel van klei, silt en zand?! Klei bestaat uit een mengsel van plaatvormige aluminiumsilicaatverbindingen. Laat klei maar eens bevriezen; het valt uiteen in plaatjes en blokjes. Silt is ongewenst in bouwleem. Leem in de juiste verhouding klei/zand is zeldzaam. Op zich niet erg als je pure klei en scherp zand tot je beschikking hebt. Dat is zelfs een voordeel, want dan kun je nog wat spelen met de mengverhoudingen. Bijvoorbeeld door iets minder zand te nemen en wat meer stro, krijg je materiaal dat zeer goed plakt en toch niet krimpscheurt.

Aanmaken van een mengsel kan met de voeten en een zeiltje. Grote hoeveelheden, te maken door weinig mensen, kan met behulp van een badkuip en een stucadoormixer met speciale eigenbouw mengstok. Een normale spiraalmengstok draait meteen vol met stro.


Groet,
DJ

12much schreef:Dat is een moeilijke...in principe is zuivere leem de lijmlaag die o.a klei bij elkaar houdt. Silt is het vulmateriaal tussen de klei en het zand, maar heeft geen eigen bindkracht. Hoe meer "teelt"laag, humus of welke organische stof ook, hoe donkerder het materiaal. Zuivere leem heeft zo'n mooie terracotta aardekleur.

@Boy,
Ik ben het niet met je eens, klei is het bindmiddel. Leem is samengesteld uit klei/silt/zand en evt. grind. Silt, zand en grind zijn vulstoffen en hebben geen enkele bindende eigenschap.
Ik heb in het topic (Glas)ovenbouw van Hotglass er al eens wat over geschreven, je kunt het hier nalezen:
http://www.ecologieforum.eu/viewtopic.p ... =15#p30075
http://www.ecologieforum.eu/viewtopic.p ... =15#p30099
De leemkleur wordt volgens mij bepaald door “verontreiniging” van de klei met chemische verbindingen. IJzeroxides laten bv. een gelige tot rode verkleuring zien, mangaanverbindingen een bruine, en kalk- en magnesiumverbindingen een witte. Een heel zuivere, witte klei kennen we allemaal als porselein.
Groet,
Gerard

Om het nog wat ingewikkelder te maken.
In België wordt meestal onder de term 'leem' een klei-zand mengsel bedoeld.
Het woord "silt" is erg ongebruikelijk. http://nl.wikipedia.org/wiki/Silt
Wellicht heeft dit ook te maken met het leem zoals dat in België van nature voorkomt.

In de streek van Haspengouw, waar Casacalida ook aktief is, komt het leem meestal zo goed als kant en klaar uit de ondergrond (met de juiste klei-zandverhouding).
Een vrachtwagen leem kost daar dan ook slechts de vergoeding van het vervoer.

G

Erg leuke filmpjes! Ik heb ook wel weer zin om weer iets ergens te gaan maken.

Ik ben een fan van Jamie Oliver at home en zijn buiten oven vind ik ook erg mooi en is waterproof.
Zou leem aan de binnenkant bij hitte niet afbrokkelen, krijg je dat in je eten.

Wij mengde water en klei met de mixer in een badkuip, dat een nacht laten staan. Volgende dag dacht ik weer met de mixer, daarna klonten fijn knijpen, en dan in een cementbak die klei, met zand en stro (in een vaste verhouding), die je dan met de hand door elkaar mengde. We hebben ook wel eens gestampt in de badkuip, dat stro is best scherp. Die mixer werkte lekker.

Dit is leuk om in de zomer te doen, als de leem ook warm is. Als het 's morgens nog heel koud is (of die nacht is geweest) zit je in ijskoude natte leem te werken.

Nou, schiet mij maar lek. Ik begrijp het niet meer. Ik dacht dat leem een mengsel was van klei, zand en silt. Dat lijkt mij te impliceren dat je het zelf ook kunt maken van klei, zand en heel fijn zand. Ik krijg diverse waarschuwingen dat dat niet kan. Kan het ook een persoonlijke voorkeur van een leermeester zijn dat het "niet kan"? Ik heb een jaar geleden al eens een stuk klei tegen een paal met kippengaas geplakt, daar zit nog een klein gedeelte van vast. Zit in weer en wind.

Ik wil proberen om dit weekend wat steekproeven te doen van de diverse grondsoorten hier.