Ecologieforum

Na lang uitstellen zal ik hier wat plaatjes neerzetten van mijn FO24 (ontwerp Fetze), door mij voorzien van 4 warmtewisselaars + kleppen en schuiven aan de rookgaszijde.
We hadden voorheen een grote openhaardmet de bekende eikenhouten balk. Dat zat in het huis (b.j. 78) toen we het hebben gekocht. De openhaard is door ons regelmatig gestookt in de winter, doch dat was m.i. meer voor de gezelligheid dan voor de warmte. Een kruiwagen hout ging er wel door op een avondje goed stoken. Een andere aanleiding om naar een andere verwarmigsbron te kijken, was het stevige gasverbruik: 5000 M3 voor een geschakelde living/eethoek/keuken/achterkamer en 2 kinderen thuis etc.
In eerste instantie nog 5 jaar gedraaid met een Tasso voorzet (open) haard. Die gaf meer warmte bij minder hout. Uiteindelijk hebben we besloten de kamer te renoveren:
- Vloerverwarming in combinatie met eiken parket
- Convectorput weg (was bron van tocht over de vloer, verzamelaar van vuil en ballpennen)
- Schuifpui vervangen door 2 ramen + deur (tocht en bovendien houtrot aan kozijn)
- Openhaard vervangen door FinOven met warme bank, icl. sanering schoorsteen met rvs buis.

In eerste instantie had ik een FO36 gekocht en opgemetseld tot 1,3 M hhogte. Toen bleek dat de stookdeur 15 cm boven de bovenzijde van de bank zou komen. Geen gezicht, net een bakkersoven. Ik heb zelfs overwogen een bord bij de straat te zetten CREMATORIUM VOOR KLEINDIEREN. Het leek me een aardige bijverdienste. Moeders was het daarmee niet eens, dus FO36 afgebroken en bouwpakket verkocht.
Darrna lange tijd getwijfeld tussen een kachel van de kachelboer (afgekeurd vanwege slechte verbranding), een echte Speksteen kachel (te duur en technisch ook niet perfect) en een gewijzigde FinOven met een stookdeur op 50 cm van de vloer. Hiervoor moest ruimte worden gewonnen door het omloopkanaal via de kruipruimte te laten lopen (scheelt 10 cm hoogte). Daarnaast hebben we in overleg met Fetze de aslade laten vervallen (scheelt nog eens 7 cm.)
Gaandeweg rijpte bij mij ook het idee om een groot deel van de warmte om te zetten naar warmwater en te intergreren in de cv. Fetze biedt ook een warmtewisselaar aan met buffer, doch ik vond dat te duur en had zelf inmiddels concrete plannen en tekeningen. Op de foto zie je rechts het daalkanaal en links het stijgkanaal. In het midden de luchttoevoer via de kruipruimte. Het zagen van de stenen vor de getrapte voorzijde en klampstenen dik 7 cm. Het onderstuk van de FO24. Via de roosters wordt de lucht naar de gaatjes in de stookstenen geleid. Bovenaanzicht warme bank. Je ziet de het horizontale verdeelschot van tbetontegels 40 x 40 x 5 cm en de omstelklep. Zo eerst maar eens kijken hoe ik dat allemaal weg krijg. De volgende keer laat ik de warmtewisselaars zien.
Pigion

@Pigion,

Prachtig om zo de opbouw van een FinOven te zien.
Ziet er uit als een degelijk stukje vakwerk.

Je had dus eerst een FO36 en nu een FO24.
Maar wat geeft die 36 en 24 eigenlijk weer?

Pigion schreef:Het onderstuk van de FO24. Via de roosters wordt de lucht naar de gaatjes in de stookstenen geleid.

Dienen die stalen roosters voor de stevigheid van de achterliggende stenen, of hebben ze nog een andere functie?

Albert

De roosters dien alleen maar voor het verdelen van de lucht naar de gaatjes in de stookstenen. Tegen het rooster wordt vuurvast vilt gezet en dan een klampmuurtje van 7 cm. Vanaf de bovenzijde van het rooster wordt overgegaan naar een 1/2 steens muur. Deze 1/2 steens muur sluit de losgestapelde delen van de vuurvaste stookpot op, doch wel gescheiden door 2 mm ceramisch vilt. Daardoor is er enige expansie mogelijk voor de vuurvaste delen.
Alle muren zijn uitgevoerd in betonsteen, zoveel mogelijk in verband gemetseld doch waar dat niet mogelijk is, is BAT-grip in de lintvoeg gebruikt als wapening. BAT-grip is een wapeningsmateriaal in de vorm van gaas en gemaakt van Arramide vezel.
Op de 2e foto kan je goed zien dat het gat voor het rechter daalkanaal een rechthoekige vorm heeft om niet te grote overgangen voor de rookgasstroom te krijgen. Dat geeft alleen maar weerstand. Het linker gat is vierkant 20 x 20 cm en komt uit op de grens van de buitenmuur en de warme bank. Via de omzetklep (15 x 30 cm) kunnen de rookgassen in het linker stijgkanaal worden geleid of via een ommetje door de warme bank.
Pigion

Hierbij de vlgende serie foto's van de FinOven 24. Dat zullen foto's zijn van de warmtewisselaars. In totaal heb ik 4 warmtewissllaars geinstalleerd.
1. Tussen achterwand FinOven en muuur slaapkamer (koperen plaat 1.8 x 0,8 m. met opgesoldeerde 12 mm meanderende koperende pijp, 2 x . Tussen deze WW en de muur zit ook nog 5 cm wol. Het bed staat met het hoofdeinde naar deze muur en wij houden graag het hoofd koel.
2. Een dubbele rvs kokerbalk 10 x 5 cm x 72 cm, gevoed door de dubbele koperen spiraal aan de achterwand. De uitlaat van deze dubbele balk gaat naar een dubbele lus meerlagenbuis in de dekplaat van de warme bank. Dit systeempje draait mee als een groep van de vloerverwarming in de living.
3. Warmtewisselaar boven op de hals van de Finoven, in de expansiekamer. Deze WW is gemaakt va 3/8 rvs pijp, VO ca. 0,6 M2. De WW heeft aan de rookgaszijde een bypass door een gietstalen plaat op te treken en zo een lagere opening van de hals naar de expansiekamer te maken.
4. Warmtewisselaar vlak voor de rookgassen in het schoorsteenkanaal gaan. Deze WW krijgt ook een bypass aan de rookgaszijde om genoeg temperatuur in de schoorsteen te houden voor en redelijke trek. Aan dat laatste twijfel ik met die 2 WW's. Daarom reds reeds op voorhand een rookgasventilator bemachtigd.
Helaas worden de plaatjes in omgekeerde volgorde geplaatst, foutje van het programma.
Pigion

Wow,

Mooie handleiding.
Mijn complimenten op deze manier is het zeer interessant om je vorderingen te volgen.
Ik ben zeer nieuwsgierig naar je uiteindelijke resultaten.
Succes,
Atlas

Hoi Pigion,

Mooi project, mijn complimenten.

Zorg wat mij betreft ervoor dat je dichtbij wisselaar no.3 een dubbele overdruk van voorkeur 2.5 bar monteert buiten alle andere veiligheden om. (het lijkt op een oververhitter)

Als er iets gebeurd is dat niet de leiding maar het verdeelblok (kistvorm) wat uit elkaar gaat.
Je hebt rekening gehouden met natuurlijk verloop kou-warmte. Hoe schuiner de opstelling hoe beter de
natuurlijke flow.

Veel succes met je kachel!!!!

@Albert,
De aanduiding 36 en 24 geeft aan de max. lading hout in kg. voor 1 stookbeurt.

@Michiel,
Maak je geen zorgen om de veiligheid. Zie ook mijn bijdragen elders op dit forum. Ik heb 30 jaar gewerkt in de Petro Chemische Industrie en Raffinaderijen in diens van de club met de schelp. Daar werden short cuts niet op prijs gesteld, weet van de hoed en de rand.
De Veiligheid binnen het in te blokken FO - WW deel wordt gewaarborgd door:
- Thermische Ablaufsicherung met suppletie van het drinkwaternet.
- Extra druk veiligheidsklep binnen dit in te blokken circuit.
Pigion
Nu nog een paar foto's:

Nogmaals: mooi al die foto's; het is bijna een handleiding zo.
Maar...

Close up van bovendeel FO met WW 3 en lekbakje in beeld. .............enz

dit is toch de bovenkant van je oven? Zouden we hier dan geen ontluchter moeten zien? Of zit die ergens voor ons onzichtbaar? Wat ik zie is dat de "warme-buis-kant" toch zeker weer een cm of 20 naar beneden loopt. Of die lucht allemaal met pompkracht weg te duwen is?

Atlas

@Atlas,
Scherp opgemerkt. In het bovenste bakje links komt nog een onluchting met een 3/8" pijpje aar de buitenzijde van de FO. In eerste instantie was de bovenste WW als nr. 4 in het traject. Dan had ik daar geen ontluchting hoeven zetten, want de luchtbellen zouden het verdeelbalkje met het hete water de bovenzijde verlaten.
Om reden heb ik de volorde 4 en 3 omgedraaid:
- De doorgang door het plafond kwam nu wat gunstiger, moest nog steeds een stuk uit de schoorsteen kappen!
- Door de verbindingsleiding van 3 naar naar de rechterverdeelbalk van WW 4 te laten lopen, komt daar meer flexibiliteit. Expansie kan nu gemakkelijk worden opgevangen en de montagelassen liggen gunstiger.
- Alles is nu uitgevoerd met 100% tegenstroompriciepe, dus optimale warmteovergang.
- Ik kan nu in het T-stuk nog een zakbuis met thermometer schuiven (na verlenging van de T-poot. Ik kan de temperatuur van het water meten tussen WW 3 en 4, altijd leuk om te weten.

Nog een overweging was om de montageverbinding te maken met Swage-lock of Gyro-lock fittingen. Dat zijn knelverbindingen met snijdende ringen, te gebruiken in combinatie met gecalibreerde tubing. Deze verbindingen zijn 100% dicht en worden gebruikt o.a. in hydraulische systemen om b.v. afsluiters te bedienen in brandgevaarlijke zônes in raffinaderijen of ook aan X-mass tree op een gasput. Ik kon niet zogemakkelijk aan de tubing en fittingen komen bovendien niet bepaald goedkoop. Ik heb toen gezocht naar een goede rvs-TIG lasser en via de draaierij gevonden.
De lasser komt nog terug voor de ontluchting en nog iets anders onder de vloer. Uiteindelijk ben ik ook beter af met alles gelast in de warme zône.

Pigion

Beste Pigion,

Eerst ook de complimenten, drommels mooi dat je het in RVS kan maken! Een heuse waterpijpketel in achtertuinformaat, echt prachtig. Ben ook bere benieuwd hoe die gaat presteren. Ik ben met dit VO in relatie tot de ruimte van de kamers niet bang voor teveel trekverlies.

Heb je ook nog iets bedacht als roetblazers of veegluikjes voor de WW’s?

Wat je veiligheidskerstboom betreft:

-Ik zie de overstort beveiliging daar niet (kort)bij.
-Heb je ook nog een minimale drukbeveiliging voorzien? Dat vlotterontluchtertje gaat ook al open bij stoomvorming onder druk, daar wordt dat ding niet beter van.
-Is dit de handigste opstelling van je thermische Ablaufsicherung, waar zit de ablauf?

Ik kan het mis hebben zoals ik het nu zie, maar je gaat aan de bovenkant van je ketel suppeleren. Dat lijkt me niet wijs. Het binnentredende koude water koelt eerst de voeler van de klep, die gaat daardoor weer nijpen. Wat er wel door kwam, mietert vervolgens in de hete WW’s. Dat kan met explosieachtige effecten gepaard gaan.

Lijkt me ook niet wijs om je materiaal aan zo een temperatuursshock bloot te stellen.

Is het niet slimmer om de toevoer van die veiligheidsklep gewoon in de retour van onderen aan te sluiten? Het water wordt dan al geleidelijker opgewarmd, terwijl de ketelconstructie minder temperatuursstress te verwerken krijgt.

Hoe is nu het hydraulisch schema, zelfs bij meermaals lezen en de plaatjes bekijken, zie ik het niet.

WW1 en WW2 staan in serie, en draaien mee als VV- groep.
WW3 en WW4 staan parallel? (dat gelaste T- stuk links op de foto’s)

Wordt nu je verdiepingsvloer het dak van de kachel, of moet je daar nog een geïsoleerde plaat tussen pielen?

Groet, Cp

Het zou natuurlijk kunnen zijn, dat het gelaste T- stuk degene is waar je van zegt “na verlenging van de T- poot”, de temperatuur te kunnen meten tussen 3 en 4. Dan ben ik op het verkeerde been gezet door de term ‘zakpijp’ en 100% tegenstroom principe.

Ik denk dat het niet kan kloppen, er staat een pijltje op de foto verkeerd getekend, het meten tussen 3 en 4 kan niet.

Schiet u mij maar in de feestverlichting.

Groet, Cp

hehe, nou weet ik het goede woord:

Dompelbuis.

Kon er even niet opkomen.

Groet, Cp

Hoi,

Op zolder komt de veiligheid, heb het plaatje gezien. Kun je in die spare aansluiting nog een overdruk ventiel draaien die tesamen met de temperatuur veiligheid op de riolering loost?

Uit mijn hoofd gezegd kan je met zo'n standaard cv overdruk ventiel theoretisch 16KW aan vermogen afblazen.
Dit zou er altijd op moeten staan, maar dit is niet het geval.

Volgens de stoomwet mag je met je overdrukventielen maximaal 2 meter uit je spiralen/ketels blijven zonder al te veel bochtwerk, maximaal 1. Als ik jou was zou ik er toch echt 2 opzetten (de norm voor stoomketels/spiralen en voor houtcv kachels een grijs gebied). Het lijkt me stug dat jouw wisselaars meer dan 32KW aan vermogen kunnen geven?
Heb je dit al uitgerekend? Je hebt het ook over VO (verdampingsoppervlak).

Het is natuurlijk geen stoomketel, maar met iets nieuws op houtcv gebied even oppassen, ik spreek uit explosie ervaring.... Als je je systeem eenmaal leert kennen, dan weet je precies van de hoed en de rand.
Veel succes, het ziet er veelbelovend uit....

Heb je ook een hoge verbrandings effiecientie net als bij de meneer van de Berg?

@ChickenPower,
Bedankt voor je lovende woorden. Het heeft ook wel wat zweetdruppels en hoofdpijn gekost. Het denkwerk, schetsen en tekenwerk heb ik zelf gemaakt, ligt niet zover van mijn opleiding / ex-beroep. De pijpen (3/8") heb ik laten buigen in Veendam. Buig-shop is zeer geschikt mits je met een goede tekening komt en hun enige tijd tijd gunt. Het boren van de headers (kokerprofielen) heb ik laten doen bij een kleine goed geoutilleerde mech. werplaats. Boren van rvs is moeilijk en zeker voor 18 en 25 mm gaten. Stellen en hechten van het laswerk zelf gedaan, aflassen door proffesionel lasser met TIG.
Al het stelwerk voor de buitenmantel zelf gedaan, metselaar ingehuurd voor 3 ochtenden vanwege zaagwerk in rechterduim kon moeilijk troffel vasthouden/sturen.

Aan het VO van WW 3 en 4 heb ik wat gerekend, viel niet mee, leerboek "Stoomketels" door v. Deijl erbij gehaald. De materie was aardig weggezakt. Bovendien wat grafieken geraadpleegd ter contrôle. Hoewel Fetze wel interesse heeft in mijn project, kwam van die zijde weinig concrete informatie. Dus alles zelf uitvogelen.
Door het relatief grote VO veel afkoeling en dus misschien (te) weinig trek. Ik heb daar in voorzien door het inbouwen van de schuif om WW3 af te schermen. WW4 (boven) krijgt een omkasting van 0,6 mm rvs plaat met een bypass-klep. Bovendien is er nog de originele bypass-klep voor start-up. Bovendien heb ik nog een rookgasventilator achter de hand, kan zo bovenop de schoorsteen.

Alles is in rvs uitgevoerd omdat ik er moeilijk weer bij kan komen en WW 3 misschien wel dichtbij het dauwpunt zal zitten.
Via een nog in te bouwen luikje in de linker zijmuur, kan ik via de originele bypass-schuif met een borstel op steel bij de WW 3 komen. Verwacht niet dat dit nodig is bij de goede verbranding in de FO uit Friesland. Achteraf had ik dit luikje moeten voorzien in de rechter zijmuur. Dan is er direct toegang tot de expansiekamer. Ik kan dat nu niet meer doen vanwege een hitteschild dat tevens de afdekplaat op de expansiekamer steunt.

Het druk-overstortventiel komt in de kruipruimte, zoals reeds is vermeld

Vlotterontluchting/stoomvorming.
Ik wil absuluut geen stoomvorming. De thermische klep opent reeds bij 95 C., koud water wordt toegevoerd van de waterleiding. Dat gaat dan via de aanvoer naar de bovenste WW 4 , d koudste, dus weinig kans op thermische schokken. Ik ben daar bovendien niet bang voor.

Thermisch afloopbeveiliging:
De bocht rechtsboven met rode pijl is de uitlaat, wordt natuurlijk verlengd tot buiten het dak. Ik zoek nog een OVH ventilatie dakpan. Leingwatertoevoer op de toevoer in de kruipruimte. Komt t.z.t. foto.
De thermische afloopklep komt binnen 0,5 M van de hittebron, conform de voorschriften.

Een Hydraulisch Schema komt nog.
WW 1 en WW 2 staan in serie. WW 1 pikt nauwelijks warmte op, WW 2 iets meer, wordt weer afgevlakt in het betondek van de warme bank.
WW 3 en WW 4 staan ook in serie.

De verdiepingvloer maakt deel uit van het rookgastraject doch het wordt daar niet erg heet. Ik schat tussen 100 en 150 C. Er is geen isoatieplaat voorzien.

De pijltjes staan echt goed en de temp. tussen WW 3 en WW 4 wordt de temp. van het water gemeten via een zakbuis in het T-stuk.

Ik houd jullie op de hoogte en wie echt wil kijken kan een afspraak maken.

Pigion

@Michiel,
Het 3e overdrukventiel komt in de kruipruimte, direct op de aanvoer naar de WW's. De reserve aansluiting op het extra T-stuk is mogelijk voor een temperatuurmeting (TI). Een ander mogeliijkheid is een instelbare max. beveiliging gesloopt van onze oude Buderus ketel. Als er een rookgasventilator wordt geinstalleerd, kan ik die via deze beveiliging laten afvallen. De trek vermindert en dus minder warmte naar de WW's.

Ik heb berekend dat er ongeveer 12 tot 15 Kw opgepikt wordt door WW 3. T.a.v. Afblazen...... Ik wil dat niet, dus daarom een goede thermische afloopklep. Ik ken de stoomwezen voorschriften niet exact, doch heb ettelijk 100... veiligheidskleppen voorbij zien gaan en deels "afgenomen" en verzegeld. Vandaar dat je mij hopelijk niet kan betrappen op short-cuts. Ik sta echter open voor suggesties.

Pigion

PS
Over de kwaliteit van de FO en de verbranding kan ik niets zeggen. Fetze heeft eens een FO laten testen en voldoet aan de voorschriften voor Duitsland. Door kenners wordt de producten uit Friesland als superieur omschreven. Misschien kan de constructeur van de Bergkachel iets zeggen over het vergelijken van de kwaliteit van beide verbranders. Wellicht is een directe vergelijking ook niet helemaal eerlijk. De producten uit Friesland zijn veel duurder en hebben nog wat extra know-how meeggekregen van een bekende leverancier/contractor van vuurast materiaal. Ik heb zelf ruime ervaring met meerdere leveranciers/fabrikanten en contractors voor het aanbrengen van vuurvast meteriaal. Ik heb ook even bij Fetze in de werkpaats gekeken (voormalige zuivelfabriek in Reduzum) en dat ziet er prima uit, incl. triltafels en een oven om te bakken. Vuurvast beton moet n.l. een bepaalde droog en bak-cyclus ondergaan, voordat het zijn goede kwaliteiten heeft. Leidt hieruit niet af dat ik een vooruitgeschoven post ben van Friesland. Ik heb het volle pond betaald voor de FO's, met een eerlijke en onderhandelde korting voor dingen die al in mijn bezit waren.
Alle tekeningen van de WW's zijn mijn intellectueel eigendom en het staat mij vrij wat ermee te doen in de toekomst.
Pigion