Ecologieforum

Over het mengen.
Vroeger lieten ze het rotten, geen idee wat dat betekent.
Vorst is goed om het uit elkaar te krijgen, te late verkruimelen.
Ik krijg de beste resultaten als ik het een week in water laat staan en dan elke dag even roeren.

Nog even over de silt, die vult de ruimtes tussen de zandkorrels en zorgt ook voor stevigheid.

Als je nu alleen schrale klei hebt en zand bijmengt en je hebt de stevigheid nodig kan je ook wat kalk uitproberen.

Maar als je leem gaat maken uit de grond is experimenteren het belangrijkste. Ik vind de proef met een plank (zie de foto in mijn eerdere post) eigenlijk het makkelijkst. Je laat het eerst drogen en dan kan je de krimp beoordelen. Dan maak je de strookjes leem los. De strookjes die kapot gaan zijn niet stevig genoeg. Maar bij de ene toepassing is stevigheid belangrijk, bij de andere gladheid (geen klonten en korrels en niet poederig) en soms wil je geen krimp. En soms boetseer je maar wat los (voor een buiten pizza oven).

Ritsaert

ritsaert snijder schreef:Vroeger lieten ze het rotten, geen idee wat dat betekent.

@Rits,
Rotten, is het zacht/week maken van de klei of leem. Ook wel meuken genoemd, (in het Duits Mauken) Andere benamingen zijn besterven of teren (verteren). Dit gebeurde in rotputten, teerputten, leemkuilen of maukkelders. Men zette het goedje daar dagen tot maanden onder water, of bewaarde het goed vochtig. Evt. organische resten gingen dan behoorlijk stinken, rotten dus (In het Frans heet het dan ook pourrir of macerer)
M.a.w, de meuk ging behoorlijk meuren….
Als je dit weet, dan snap je meteen dat je leem gemengd met stro o.i.d. niet te lang vochtig kunt bewaren…..
Groet,
Gerard

We hebben ooit een restant raap (klei/zand/houtkrullen/stro/hooi mengsel) na een half jaar nog gebruikt. Daar waar geen zuurstof bij kan, waren het stro en de krullen nog gewoon intact. Het hooi fermenteert altijd, hetgeen de bedoeling is volgens de geleerden. Het zou de raap veel harder maken.

Het smeuïge is er na een half jaar wel vanaf. Je moet het opnieuw mengen. En ja, het stinkt. Maar eenmaal gedroogd tegen de muur is dat weg.

Groet,
DJ

Oke, het is het rotten van de organische resten. Helemaal duidelijk. Ik meng het leem met riet en als het dan niet snel genoeg wodt verwerkt, ruikt het als een baggersloot. Maar na drogen verdwijnt die geur? En het leem wordt harder.?
RS

Ritsaert,

Tom Rijven ( http://www.habitatvegetal.com/fr/constr ... le/theorie ) heeft me destijds wijs gemaakt, dat de fermentatie van hooi of gras lange molecuulstructuren oplevert, waardoor de laag keihard wordt. Dat wordt hij ook, maar hoeveel harder kan ik je niet vertellen. Zelf hecht ik veel waarde aan voldoende stro -gehakseld tot 10 cm lengte- als wapening.

Leem met gefermenteerd hooi ruikt als rot kuilgras. Eenmaal droog is die geur weg.

Groet,
DJ

DJ,
Leuke en interessante site.
In de oude boekjes lees je ook veel over het laten rotten. Bij mij gaat het riet ook rotten, na twee weken wordt het zelfs zwart. Ik ga kijken wat het doet met de stevigheid (voorlopig niet want het is keihard bevroren). Inderdaad is gehakseld stro, ik gebruik dan riet, een enorme bijdrage in de stevigheid.

Naast het bouwen van veel riet-leem muren (met een houten frame werk, gevold met riet), ben ik aan het experimenteren met het zelf maken van leemplaten voor een prefab bell voor een rockett batch 177 (met jute voor de stevigheid).

De leemplaat van 2,5 cm dik was redelijk stevig en krakte wel na wat klappen maar bleef heel (het jute zorgde voor het verband) Een brok heb ik vervolgens 12 uur in de finoven gestopt (twee keer gestookt). Dan verbrandt het jute en het wordt rood en terracotta-achtig. En een stuk brosser.

De plaat moet nog steviger. Ik ga nog wat zand toevoegen en ik denk aan een laag van 2 cm van jute en met riet gewapend leem en dan 2 cm stevig leem met grof zand (dat wordt dan de hete kant).

Hebben jullie nog ideeën om een leemplaat vuurbestendig en steviger te maken?

Ritsaert

Ritsaert,

Steviger wel, vuurbestendiger waarschijnlijk niet: Soort cementstroplaat, maar dan met klei als bindmiddel.

Ik weet niet of je voor een bell met leem wegkomt. Tenzij je voor de boogconstructie van een pizza-oventje kiest. Binnenzijde klei/zand en aan de buitenzijde wat wapening met stro. Rechte wanden lijken me niet erg stevig.

Groet,
DJ

@Rits

Leemblokken tot kubussen persen en dan bakken ...

G

DJ,
Ja zoiets ga ik proberen. Maar dan met riet, de lange stengels geven veel trekstevigheid en een sandwich moet veel mogelijk maken. De vraag is wanneer het verbrand. Ik ben bang dat ik het alleen voor de tweede bel ga gebruiken.
Idee is een prefab..maar ik ga nog eens peinzen over de boogvorm.

G,
Goede! (bakken is vrij slecht voor de kwaliteit).

Trouwens een forumfilosoof waardige ondertitel.....
Ritsaert

Slecht voor de kwaliteit ?

Maar zeg eens waarom je een prefab-bellwand zou willen ?
Het opmetselen van een bakstenen muurtje is toch het werk niet ?

G

@Ritsaert:

heb je de lichtgewicht stenen wel eens gezien die voor de WocketRocket van Aprovecho worden/werden gebruikt? Is een mengsel zonder stro, alleen leem met vermiculite of zaagmeel, of houtskool. 6 stuks, trapeziumvormige broodjes die samen een cirkel vormen (de riser) in de wocket. Goed laten drogen en dan afbakken. Zodra je de 1100 graden Celsius bereikt, de temperatuur in 6 uur afbouwen voordat de oven weer open gaat. En het liefst helemaal af laten koelen voor ze er uit gehaald worden. De stenen zijn dan superlicht en sterk genoeg om als riser te dienen. De ruimte tussen de stenen en de buitenwand van de Rocketstove (is toch de originele naam:) wordt opgevuld met gewone aarde of zand, wat maar voorradig is.

Het is jammer dat het originele document, dat eerst vrij te downloaden was, verdwenen is toen ze professioneel gemaakt gingen worden. Ze kosten dan iets van 8$, worden in China gemaakt, (daar mag je een mening over hebben, maar...) dus die inkomsten komen ten goede van die bevolking, en ze zijn betaalbaar genoeg om heel snel ingezet te kunnen worden bij rampen of in derde wereldlanden.

Omdat ik daar heel veel affiniteit mee heb, wil ik het document ook niet zomaar posten. Maar als je het recept wilt hebben, hoor ik het wel.

En om het plaatje bij het praatje te voegen....

De kleine 10 liter modellen.

Hierin zit een riser uit 1 stuk, maar het origineel bestond uit 6 losse stenen.

De grote 60 liter kooktoestellen.

@ 12much,

In het filmpje van het 10 liter model spreekt met van klei en niet van leem.
Vuurvaste steen bakken van klei gemengd met zaagsel of ander materiaal dat verkoold tijdens het bakken al een erg oud recept.
Als je hierin de klei door "leem" gaat vervangen vallen je stenen echt uit elkaar.
Er zit dan veel te veel zand en veel te weinig klei in je mengsel.
Het zand in de leem richt bij het bakken en bij het opnieuw verhitten een "ravage" aan in je materiaal.
Zand (kwarts) zet extreem uit bij ongeveer 540 graden en veroorzaakt zo scheurtjes in de stenen.

Groet, Ed

Oke,
Ik bedoelde alleen de wand van de bell en zeker niet de hetere delen als de riser. Maar wel het deel van de bell waar de riser uitkomt. Dat zal veel moeten kunnen hebben.

G,
Idee is dat ik het in een dag zou kunnen bouwen (in mijn tijdelijke woning/ ik kan daar niet een week gaan klussen), ik vind dat ook mooi passen bij de vuurbetonnen rocket van Michel. Voordeel is ook dat je dan ook een variant hebt met weinig massa. Massakachels zijn prachtig maar heel onhandig bij afwisselend gebruik. Een dunwandige variant levert ook een snelle kachel. Je kan dan ook weer kiezn voor massa en dan stapel je gewoon stoepstenen op elkaar.

Ed,
Ik zou dan de hetere delen kunnen maken met chamotte klei (ik heb nog twee zakken staan). Je doet er zaagsel doorheen (en je neemt gewone klei?). Ik begreep dat het zaagsel verbrand en de isolatie verbetert. Dat wil ik eigenlijk niet, ik zoek stevigheid. Of is een 3 cm dikke kleiplaat stevig? Ik kan er natuurlijk ook een leem riet leem plaat tegen aan plakken. Als sandwich.

RS

ritsaert snijder schreef:Ik bedoelde alleen de wand van de bell en zeker niet de hetere delen als de riser. Maar wel het deel van de bell waar de riser uitkomt. Dat zal veel moeten kunnen hebben.

Rits,
Hou je er wel rekening mee dat die riser van de 177 rocket 20 minuten na een koude start 800 graden kan uitspuwen? Dan is het te hopen dat die leemplaten flink wat kunnen hebben.

@ Ritseart,

Je kunt de hetere delen inderdaad maken van chamotte klei. Chamotte klei bestaat alleen wel in veel (temperatuur)variaties.
In mijn glasoven mengsels, meng ik hoge temperatuur klei met fijne chamotte korrels (aan de binnenkant) en zaagsel (voor de isolatie) aan de buitenkant. De zaagsel verkoold tot en de luchtinsluitingen verbeteren de isolatie. het chamotte/klei mengsel aan de binnenkant werkt accumulerend en gaat krimp en scheurvorming tegen. Dit betekend overigens niet dat scheurtjes/scheuren niet ontstaan.

Een beetje als vuurvaste beton

Groet, Ed