Uitvinder: Alfonso Bialetti.
hier een hele kleine correctie: De uitvinder heet Luigi De Ponti en staat als zodanig ook geregistreerd in het patent, hij was echter in dienst van Alfonso Bialetti die dit ingenieus stukje vernuft als zodanig heeft herkend, Niet voor niets in aanmerking gekomen (en ook gekregen) van diverse innovatie awards etc.
Het wordt in Italië een espresso maker voor het fornuis genoemd maar dan wordt gerefereerd naar de snelheid waarmee je, inderdaad zonder poespas en veel afval, een kleine en sterke koffie kunt zetten. In het Engels was de vertaling "a stovetop espressomachine" ook al geen bijdrage aan het juiste woordgebruik. Nu zijn uit die tijd diverse voorbeelden te vinden van echte cq professionele espressomachines die ook op gas gestookt werden. Het proces is echter verschillend. En tot de dag van vandaag is indertijd gesteld dat een espresso aan de volgende voorwaarden moet voldoen:
Een uitgebalanceerde melange van versgemalen, overwegend (85-100%) arabica bonen,
Een zettemperatuur van 92-95 graden Celsius,
Een zetdruk van 8-9 Bar,
Een contact tijd van het water met de koffiegrind van 22-25 seconden,
Een pil/puck die aangedrukt is/wordt met 10-15 kg,
Een uitgestroomde hoeveelheid van 40 ml met een cremalaag die na het doorbreken met een lepeltje zichzelf meteen weer sluit. Sommigen prefereren de suikertest, die een fractie van een seconde op het cremalaagje moet blijven liggen, voordat ze in de espresso verdwijnt.
Dan hoort eigenlijk de temperatuur van de espresso minimaal 70graden Celcius te zijn. Waar een andere autoriteit weer bepaald dat de koffie heet moet zijn, maar niet te heet om niet meteen en in één keer opgedronken te kunnen worden.
Een mokapot, zoals Bialetti hem eigenlijk ook benoemd, heeft een overdruk die door stoom gevoed wordt en derhalve wettelijk gezien niet boven de 1,5 Bar uit mag komen. Het overdrukventieltje blaast dan ook af bij die druk.
De tweede voorwaarde is de temperatuur, deze is minimaal 100 graden Celsius zodra ze de koffie raakt. Doordat de mokapot ook in meerdere maten te krijgen is, (100-775ml) is ook de contacttijd van het water met de koffiegrind evenredig aan deze hoeveelheid en dus niet altijd hetzelfde.
Omdat de koffiegrind niet geperst wordt en veel groffer is dan espressomaling, heb je ook een hogere temperatuur nodig om genoeg smaak en vetstoffen uit de boon te extraheren. Deze koffie is ook veel te heet om meteen te drinken en wordt inderdaad, en terecht, niet warm gehouden in de mokapot zelf. Deze zou trouwens kapot gaan als hij op de warmtebron zou blijven staan.
CP en 12Much lachten even meewarig toen ik zei dat er koffie uit kwam, maar met de juiste boon en de juiste maling vind ik de koffie die het ding maakt erg lekker. En nooit afval !
Mijn nederige excuses, het was niet mijn intentie om meewarig te doen over deze wijze van koffiezetten of het resultaat ervan. Het is mijn favoriet op kano- en backpackvakanties!! En ik onderschrijf jouw beschreven voorwaarden.
Ik ben echter een espresso-addict en prefereer voor mijn dagelijkse shots mijn oude Vibiemme's met de daarbij horende fameuze E61 brewgroup, 4,5kg koper schoon aan de haak, afgewerkt met een vette glimmende chroomlaag, exclusief de koperen boiler met warmtewisselaar, koperen leidingen en portafilterhouders....Ik probeer het ieder jaar weer opnieuw, maar mijn meisje wil niet de 4kW Honda meesjouwen om mijn 35kg Vibi mee te nemen, ook al zijn de kopjes vééél kleiner

.
Dan nog een noot over pergolators/perculators. In principe de eerste overstroom koffiezetmachines. Eenvoudig in gebruik en bijna niet stuk te krijgen, vaak werd een combinatie van goedkope koffie en Buisman gebruikt om het een acceptabele smaak te geven. Wie is er niet mee opgegroeid zou ik zeggen? Ik zal voor Stan een plaatje bij moeten voegen:-) Hier wordt, zeker in het laatste deel van het proces, de koffie meer dan 1 x door de gemalen koffie gevoerd, totdat de temperatuur van de totale hoeveelheid koffie in balans was met de thermostaat. Heerlijke nononsens koffie voor de liefhebber van de dagelijkse bak pleur zal ik maar zeggen en over de smaak valt niet te twisten. Deze koffie is in sommige gevallen iets minder geschikt voor mensen met aanleg voor een te hoog cholesterol gehalte. De hedendaagse filterkoffieapparaten zijn op ditzelfde principe gestoeld, met het wezenlijke verschil dat de stijgpijp zich buiten het koffiereservoir bevind en dus alleen schoon water oppompt. Opnieuw koud geworden koffie in het reservoir gooien om nogmaals door het inmiddels koud geworden filter te laten lopen, is dus niet alleen slecht voor je verwarmingselement.
