ritsaert snijder wrote:Wat is het technische wereldbeeld precies en hoe werkt dat?
Voor te beginnen is het een wereldbeeld. Dwz hoe de mens naar de wereld kijkt. Hoe hij de werkelijkheid ervaart.
Overigens bedoelt men daar meestal geen heel bewust denkproces mee, maar eerder een evidentie van waaruit men denkt, verwacht, handelt. Iets wat als te evident ervaren wordt om in vraag te stellen. (wat het water is voor de vis)
Quinn geeft het simpel weer: de Takers' kijk op de wereld is: "de wereld behoort aan de mens"; de Leavers hun wereldbeeld is: "De mens behoort tot de wereld".
De Takers, of in het algemeen de moderne mens, heeft deze grondhouding tov de werkelijkheid door een erg dominante verwetenschappelijking en vertechnisering van het 'denken' zelf.
Wij hebben (en steeds meer) sinds de oudheid al de neiging de werkelijkheid (proberen)wetenschappelijk te vatten.
Wiskunde, fysica, chemie, noem maar op zijn wetenschappelijke modellen die een bepaald stuk van de Wereld verklaren/beschrijven/bestuderen. De uitkomsten van die wetenschappen zijn in het algemeen de "waarheid" voor de mens.
Er is echter een nadeel aan deze methode: het reduceert de werkelijkheid en daarmee de 'waarheid' tot het wetenschappelijk model. Een vorm van reductionisme dus. Wat bijvoorbeeld niet 'meetbaar' is, wordt plots genegeerd. Ook wordt vergeten dat de modellen slechts een stuk van de werkelijkheid beschrijven. Het zijn modellen!
Een tweede nadeel aan dit wetenschappelijke denken is dat ze de werkelijkheid abstraheert en volledig 'objectiveert'. Zelfs de subjecten worden herleid tot een verzameling kwantificeerbare/meetbare eigenschappen.
Ten derde leiden die eerste twee nadelen er toe dat de mens zijn denken reduceert tot een 'berekenend denken'. (sociale, morele, emotionele, waarderende argumenten worden kaltgestellt)
De wereld verwordt dan een voorraadkamer waar de mens neemt wat hij nodig heeft. Efficiëntie, opbrengst, kosten-baten zijn de enige maatstaf waar de 'waarheid' aan gemeten wordt. Door dit wetenschappelijk denken(objectiveren= tot object maken) en de maatstaf 'efficiëntie' heeft ook de weg geëffend voor een explosieve ontwikkeling van Techniek en Technologie.
Techniek/Technologie op hun beurt hebben ook weer een grote invloed op de 'efficiêntie' waarmee de mens ingrijpt in de wereld. Maar ze hebben daarnaast ook nog een grote invloed op z'n werreldbeeld: niet zelden zal men processen in de werkelijkheid gaan vergelijken met de laatste technische uitvinding. In de 18eEeuw zag men overal de gelijkenis met de radaren van een klok, in het begin van de 19eEeuw werd dat de stoommachine. Tegenwoordig moet je overal de vergelijking met een computer of netwerk aanhoren. Techniek/Technologie is dus een verdere reductie van de werkelijkheid tov het wetenschappelijk denken(dat ook al reductionistisch is). Enerzijds omdat technologie vaak de reductie is van het bruikbare/aanwendbare/commercialiseerbare deel van de wetenschap is, maar ook omdat de technologie op haar beurt zelf ook weer de kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Wij ervaren de wereld bijvoorbeeld als erg 'maakbaar'. (vooruitgangsgeloof)
Deze manier van denken (=de werkelijkheid willen objectiveren) plaatst de mens ook duidelijk 'buiten/boven' die wereld en leidt via bovenstaande logica tot een 'efficient' gebruik van die wereld. Vandaar het wereldbeeld van de Takers: "De wereld behoort aan de mens".
Ga vandaag maar eens na wat de discussies zijn bij de milieuproblemen:
Zoveel ° warmer.
Zoveel meer/minder CO2.
Zoveel meter zeespiegelstijging.
Zoveel olievoorraad.
Zoveel overbevolking.
Zoveel m2 landbouwgrond.
Zoveel uitstoot per afgelegde km.
...
Zowel voor-als tegenstanders hanteren een technisch wereldbeeld waarbij de eigenschap die voor de mens nuttig/gevaarlijk/... is wordt gemeten. Alsof de werkelijkheid/wereld de voorraadkamer is van de Taker en kan gereduceerd worden tot wat nuttig is voor de mens.
G