Ecologieforum

Hangt er van af, gezien het vochtprobleem neem ik aan dat er aan de buitenkant een dampdichte laag zit? Bij ons zat asfaltpapier / bitumen en ik had het idee dat het bij ons ook verantwoordelijk was voor vochtophoping, rot, en houtworm. Uiteindelijk hebben we besloten het dak van de buitenkant te isoleren, omdat ik isoleren vanaf binnen niet zag zitten ivm het bitumen. Ivm schoorstenen, dakkapel en dakgoot konden we niet heel dik isoleren.
In veel brochures staat dat 30% van de energie verloren gaat via het dak, dat lijkt me wat overdreven, ik denk dat dit komt van een berekening die uit gaat van altijd de slaapkamers stoken op hoge temperatuur.
Hoewel een dak opnieuw dekken en isoleren veel werk is, vond ik het als leek goed te doen.

Rien,

Dan heb je in ieder geval de oorzaak van de houtaantasting gevonden. Want in droog oud hout is dat absoluut niet normaal.
Als je de oorzaak niet wegneemt, dan zullen die chemische behandelingen ook 'dweilen-met-de-kraan-open' zijn.

Misschien is het duidelijker als je een foto plaatst.

Maar in het algemeen mag je stellen dat het eigenlijk altijd beter is een dampopen maar waterdicht onderdak te hebben.

Hennepwol maakt reclame dat je het ook kan plaatsen zonder onderdak. Zou kunnen, maar het blijft dan natuurlijk heel gevoelig voor stormschade of een pan die wegwaait.

Als je heel erg veel vocht hebt in een vrij open(weet ik niet bij jou, interpreteer ik uit de beschrijving ...) constructie aan de buitenzijde komt dit wellicht ook omdat het hele pakket, inclusief de binnenafwerking, niet voldoende luchtdicht is.
Een convectiestroom doorheen een spleet van 1 mm veroorzaakt veel meer condensatie dan al de dampdiffusie doorheen het dak bij elkaar geteld. Die luchtstromen moeten dus in elk geval vermeden worden.

Een dampopen isolatiemateriaal bovenop de kepers maakt in één beweging een isolatielaag en onderdak. En verlegt het hele gebinte in één keer naar het beschermde binnenklimaat. Maar dan moet de pannen er af.
Als de zolder niet bewoond wordt is het wijzer om de zoldervloer aan te pakken en de zolder zelf goed te verluchten.

Hennep is hier nog ter sprake gekomen: http://www.ecologieforum.eu/viewtopic.php?f=3&t=3600
G

Bedank Gandalf,

Het is dus beter om eerst het dak aan de buitenkant waterdicht te maken. Lijkt me zinvol, maar ook duur. Ik zal dit vanavond eens met mijn wederhelft bespreken. Het dak is vrij stijl en, ondanks mijn verleden in de bergsport, wil ik dit niet zelf doen.

In de huidige situatie is het zo dat de dakplanken twee aan twee dicht aan elkaar zitten, en dan een iets grotere opening aanwezig is. Die grotere opening is soms open, maar meestal nog net dicht. Er was zelfs een spleet waar een vogelveer doorheen stak. De planken zijn deels bol of hol getrokken, niet zo heel erg sterk, maar toch duidelijk waarneembaar.
Het patroon twee aan elkaar, dan een lossere verbinding is vrij dominerend, hoewel ik op dit moment niet zeggen kan dat dit overal zo is.

Gelukkig staan we aan de vooravond van het warmere seizoen, dus we hebben een beetje tijd.

PS: Het is een vrij grote zolder (stijl dak!) dus we hebben een vaste trap laten aanbrengen. Er komen een hobby ruimte en een mini kantoortje in.

De functie van het onderdak is om wind en water (regen, stuifsneew) buiten te houden. Dit is ook een voorwaarde om het dak aan de binnenzijde te kunnen isoleren. Er zijn diverse oplossingen mogelijk voor het verbeteren van je onderdak maar in alle gevallen zullen de dakpannen afgenomen moeten worden.

1 minst ingrijpend: waterdichte onderdakfolie (bijv. Miofol) over de tengels aanbrengen, extra tengel, panlat en dakpan
2 technisch beste oplossing: oude onderdak verwijderen, waterdichte, isolerende en dampopen onderdakplaat aanbrengen (bijv. Celit, Pavatex, Steico), meestal zo'n 18-22mm dik, daarover tengels, panlatten en dakpannen
3 nieuwe dakplaten: oude onderdak verwijderen, nieuwe isolatiedakplaten plaatsen (bijv. Unidek, Unilin, Isobouw), panlatten en dakpannen plaatsen

Voor bestaande bouw is punt 3 vaak lastig te realiseren omdat de dakpannen hoger komen te liggen zodat aansluitingen van het pannendak op omringende constructies dan wijzigen. Voordeel is wel dat het dak gelijk geïsoleerd en snel weer waterdicht is. Bij punt 1 en 2 moet na het plaatsen van het nieuwe dak nog isolatie aangebracht worden maar dat is weer eenvoudig zelf te doen.

Ipv miofol (ik neem aan dat de blauwe folie met gaatjes wordt bedoeld), kan je denk ik beter spinvliesfolie nemen. Het gaatjesfolie mag niet strak op het dakbeschot worden gelegd, ik meen dat in die situatie icm condens en vorst de gaatjes dicht kunnen vriezen, met meer condens tot gevolg. Spinvliesfolie mag gewoon direct op het dak worden gelegd (dus geen tengels eronder), en is volgens mij ook beter dampdoorlatend.
Als je aan de buitenkant gaat isoleren (of het laat doen), dan raad ik dampdoorlatend materiaal aan, zoals bovengenoemd pavatex etc, maar steenwol zou ook kunnen. Stel je neemt PIR platen, dan zou je aan de binnenzijde niet (dik) meer kunnen isoleren.
Een ander dampdoorlatend isolatiemateriaal is (alkreflex) TLX gold (hint: niet alleen verkrijgbaar in Nederland). Niet direct denken omdat het o.a. een (reflectie) folie is dat het onzin spul is, het is getest en heeft een realistische R-waarde.

Dank voor de tips en suggesties Ingir en MaartenB.
Hoe zit het eigenlijk met de houdbaarheid van het dampdoorlatende materiaal? Blijft dat 40 jaar goed? Hier heb ik bij veel moderne materialen nogal mijn twijfels over.

OBL-Rien schreef:Dank voor de tips en suggesties Ingir en MaartenB.
Hoe zit het eigenlijk met de houdbaarheid van het dampdoorlatende materiaal? Blijft dat 40 jaar goed? Hier heb ik bij veel moderne materialen nogal mijn twijfels over.

Dat lijkt mij inherent aan moderne materialen. Je kunt ook nieuwe houten delen op je dak plaatsen, die zijn dampopen en blijven zeker 40 jaar goed, maar dan wel met de bekende nadelen: krimpend hout, weinig winddicht, kans op lekkages. Ik heb overigens gelezen dan in Skandinavië al meer dan 50 jaar ervaring is met onderdakplaten van houtvezel. Zo modern is het dus ook niet meer.

Ja, het zijn de lekkages die me de meeste zorgen baren.

Vocht -> schimmel -> gezondheidsproblematiek.

Dat drijft me richting buiten-isolatie...

Ik heb gisteren nog een goed naar het dakbeschot gekeken, en er zitten inderdaad iedere keer twee planken dicht tegen elkaar aan, gevolgd door een brede spleet, en dan weer twee planken dicht op elkaar. Kennelijk is dit bij de bouw zo gewild (ca 1935).

Weet iemand waarom?

Je kunt duidelijk de wind voelen door de bredere spleet, ook al kun je meestal niet doorheen kijken.

Ik zit nu te denken om als tijdelijke oplossing (1 -of 2- winters) een houten laatje over de spleten te nieten en vervolgens normaal te gaan isoleren. Om dan (idealer wijze) volgend jaar het dak van buiten te laten isoleren. (Ik kan nu het oude isolatie materiaal hergebruiken, dus de kosten van deze tussenoplossing zijn laag)

Doen? of is dat af te raden?

OBL-Rien schreef:Ik heb gisteren nog een goed naar het dakbeschot gekeken, en er zitten inderdaad iedere keer twee planken dicht tegen elkaar aan, gevolgd door een brede spleet, en dan weer twee planken dicht op elkaar. Kennelijk is dit bij de bouw zo gewild (ca 1935).

Weet iemand waarom?

Je kunt duidelijk de wind voelen door de bredere spleet, ook al kun je meestal niet doorheen kijken.

Ik zit nu te denken om als tijdelijke oplossing (1 -of 2- winters) een houten laatje over de spleten te nieten en vervolgens normaal te gaan isoleren. Om dan (idealer wijze) volgend jaar het dak van buiten te laten isoleren. (Ik kan nu het oude isolatie materiaal hergebruiken, dus de kosten van deze tussenoplossing zijn laag)

Doen? of is dat af te raden?

Ik zou het niet doen. Eerst goed onderzoeken welke eindtoestand (isolatie dak, gevel, vloer, kozijnen, glas) je wilt bereiken en daar je investeringen op afstemmen. Die spleten tussen da dakdelen zijn gemaakt om de zolderruimte te ventileren d.m.v. infiltratie. Nadeel daarvan is dus wel dat je onderdak nu niet wind- en waterdicht is (basisfuncties onderdak bij dakisolatie).

Ingir schreef:Ik zou het niet doen. Eerst goed onderzoeken welke eindtoestand (isolatie dak, gevel, vloer, kozijnen, glas) je wilt bereiken en daar je investeringen op afstemmen.

Dat is een goed advies. Maar ik zou toch graag de kosten naar volgend jaar verschuiven. Een paar latjes kosten zeker niet meer dan 100 of 200 euro, terwijl een dak-buitenisolatie toch snel over de 5000 euro gaat (stijl dak = groot dak).
Is er een technische reden waarom ik de spleten maar beter niet kan afdichten?

Je kunt die spleten gerust met houten latjes afdekken om de wind tegen te houden, het zal vast wel schelen maar het is niet een echt zinvolle investering, het dak is dan nog steeds niet waterdicht en er kan flink wat water in die regengootjes blijven staan (capillair). Eerder heb ik al aangegeven dat langs buiten isoleren veel aansluitingsproblemen kan geven. Voor een beetje dakisolatie dat je dak geschikt maakt voor de komende 20 jaar moet je denken aan een isolatiewaarde Rc > 6-7, dat geeft al een isolatiedikte van zo'n 15-20cm, waardoor de pannen ook met een dergelijk maat hoger komen te liggen. Dat is niet altijd zonder meer mogelijk, zeker niet bij rijwoningen en tweekappers. Bij schoorstenen en ander opgaand metselwerk kan het een kostbare operatie worden (verleggen loodslabben in muren). Bij vrijstaande woning zonder schoorstenen e.d. is het dus wel te doen, hoewel er ook nare details komen met hoge boeidelen. Ze eenvoudig is het dus nog niet.

Aan de binnenkant isoleren is eigenlijk veel eenvoudiger, onder voorwaarde dat het onderdak wind- en waterdicht is. Daarom zou je eerst je onderdak op een degelijke wijze moeten afwerken, daarna is binnenisolatie eenvoudig zelf te plaatsen en af te werken. Door de ruimte tussen de gordingen volledig te isoleren heb je gelijk een flink pak isolatie dat niet alleen voldoende warmte binnen houdt maar ook de zomerwarmte beter buiten houdt. Bij verblijfsruimtes onder het dak is dat wel nodig.

Ingir schreef:Je kunt die spleten gerust met houten latjes afdekken om de wind tegen te houden, het zal vast wel schelen maar het is niet een echt zinvolle investering, het dak is dan nog steeds niet waterdicht en er kan flink wat water in die regengootjes blijven staan (capillair).

Dat was eigenlijk ook mijn conclusie, dank voor de bevestiging.

Ingir schreef:Eerder heb ik al aangegeven dat langs buiten isoleren veel aansluitingsproblemen kan geven. Voor een beetje dakisolatie dat je dak geschikt maakt voor de komende 20 jaar moet je denken aan een isolatiewaarde Rc > 6-7, dat geeft al een isolatiedikte van zo'n 15-20cm, waardoor de pannen ook met een dergelijk maat hoger komen te liggen. Dat is niet altijd zonder meer mogelijk, zeker niet bij rijwoningen en tweekappers. Bij schoorstenen en ander opgaand metselwerk kan het een kostbare operatie worden (verleggen loodslabben in muren). Bij vrijstaande woning zonder schoorstenen e.d. is het dus wel te doen, hoewel er ook nare details komen met hoge boeidelen. Ze eenvoudig is het dus nog niet.

Hm, ok. Gelukkig heb ik een vrijstaand huis, zonder schoorstenen of ander metselwerk in de dakconstructie.
Ik zal dus toch eens een offerte laten maken.

Ingir schreef:Aan de binnenkant isoleren is eigenlijk veel eenvoudiger, onder voorwaarde dat het onderdak wind- en waterdicht is. Daarom zou je eerst je onderdak op een degelijke wijze moeten afwerken, daarna is binnenisolatie eenvoudig zelf te plaatsen en af te werken. Door de ruimte tussen de gordingen volledig te isoleren heb je gelijk een flink pak isolatie dat niet alleen voldoende warmte binnen houdt maar ook de zomerwarmte beter buiten houdt. Bij verblijfsruimtes onder het dak is dat wel nodig.

Eigenlijk lees ik dit als: de dakplanken tegen elkaar aan laten leggen (dus vernieuwen!) en dan binnen isoleren.
Ik denk dat ik ook hiervoor eens een offerte laat maken, kon wel eens goedkoper zijn dan isolatie buiten.

Een beetje kieren en hol/bol trekken van de planken lijkt me niet zo'n probleem. Ik vermoed dat het goedkoopst zou zijn om gewoon van binnen te isoleren en het dak te laten voor wat het is. Je zegt dat je een stijl dak hebt, dus van regen die onder de pannen doorkomt zal je niet veel last hebben (je hebt geen bitumen/asfaltpapier aan de buitenkant toch, gewoon kaal hout?). Want dan zou het vocht van binnenuit kunnen komen, oude ketel op zolder, douche onder de zolder?
Dan zou je spinvliesfolie (~1 euro/m2) of triplex aan de binnenkant kunnen doen om het tochtdicht te maken (of houtvezelplaat, maar dat is een iets duurder, ~10 euro/m2), en dan 'gewoon' isoleren, en goed damp (en vooral lucht) dicht maken aan de binnenkant.
Als je iets meer uit wilt geven dan kan je tot het dakbeschot het opnieuw opbouwen, spinvliesfolie of houtvezelplaat, tengels en panlatten. Ik heb zelf spinvliesfolie van het dak gehaald, omdat we het opnieuw hebben gelegd. Geen idee hoe oud het was, maar het zag er prima uit, behalve de delen die het licht (UV) zagen. Zolang het maar goed bedekt is met pannen denk ik dat het spul lang goed blijft.

Ja buiten is het gewoon kaal hout.
Er is geen ketel, douche, toilet, wastafel oid op de bovenverdieping.

Triplex of houtvezel is ook mogelijk, maar lijkt me lastiger dan latjes omdat je dan een hele plaat precies op maat moet zagen. Bij laatjes is dat geen thema (en ook niet "duur" als je eens een foutje maakt.)

Ik zal eens naar spinvliesfolie kijken.