Ecologieforum

Net het boek 'permaculture principles and pathways beyond sustainability' van David Holmgren uit.

Het uitgangspunt van zijn betoog is dat de huidige samenleving is gebouwd op fossiele energie, en dat we onszelf moeten voorbereiden op een periode waarin de beschikbaarheid van die bron afneemt. Permacultuur is volgens hem een manier van leven, die ook stand kan houden in een periode van 'energy decline' zoals hij het noemt.

Maar hoe doe je permacultuur? dat werkt hij uit in 12 principes, die hij uitvoerig toelicht in het boek.

Ik vond het een aangenaam boek om te lezen, en met name omdat hij zijn punt van afnemende beschikbaarheid van energie consequent terug laat komen. Hij heeft een pragmatische aanpak als het gaat om permacultuur. Dat spreekt me aan.

Wel vond ik het boek te lang. Hij gebruikt teveel woorden om de principes toe te lichten, terwijl die al duidelijk zijn. Het boek had gehalveerd kunnen worden denk ik. En ook de 12 principes zijn er teveel. Het klopt allemaal wel, maar tijdens het lezen merk je op dat er wel heel veel overlap zit tussen de principes. Had hij betere termen gekozen, had hij juist door minder principes en minder tekst een krachtiger betoog kunnen houden.

kortom: inhoud vond ik top. Vorm wat minder.

Op basis van dit topic heb ik het boekje 'het recht op nutteloze werkloosheid' van Ivan Illich gelezen.

Daar heb ik me mee vermaakt. Hij stelt dat armoede gemoderniseerd is. De industrie heeft behoeften gecreerd, die sommige mensen zich niet kunnen veroorloven en daardoor voelt men zich arm. tevens is er sprake van superspecialisatie, aldus Illich. Voor alles wat er moet gebeuren in een mensenleven, is wel een ondernemer/klusjesman/bedrijf te vinden. Van een graf spitten tot glazen wassen. Alles wordt uitbesteed. De moderne mens doet niets meer zelf, anders dan consumeren van producten en diensten.

Het gevolg is dat men ook nergens meer voldoening uithaalt. Illich gaat er vanuit dat mensen veel zelf kunnen, en daar zou voldoening uitgehaald worden. Maar goed, er is ook geen tijd meer om iets zelf te doen, want er moet aldoor gewerkt worden, om aangeprate behoeften te kunnen betalen. Daarom pleit Illich voor het recht op nutteloze werkloosheid. Dat geeft tijd, om juist zelf weer aan te klooien en voldoening op te doen.

Tot zover kan ik met hem meegaan.

Maar er zijn een aantal punten waar ik me aan stoor:

- bronvermelding is hem vreemd. En dat is vervelend omdat hij voorbeelden en cijfers aanhaalt, waar ik aan twijfel. maar hoe kan je dat nu nagaan? Hij stelt bijvoorbeeld dat de levensverwachting van Amerikenen in de jaren 70 daalde. MAar volgens mij klopt dat niet. En hij haalt een 'verhaal' aan van een vrouw die een baby terugduwt in haar buik omdat het niet geboren kan worden zonder specialist erbij. klinkt als broodje aap verhaal, maar nagaan kan je het niet.
- Hij stelt dus dat mensen arm gemaakt zijn, door ze behoeften aan te praten. hierdoor zijn ze afhankelijk geworden. DAar ben ik het mee eens. Maar hij stelt ook dat dit doelbewust zo gedaan is. Er is een duistere 'elite' en groep van 'deskundigen' die dit allemaal zo uitgedacht zou hebben. Dat vind ik wat te ver gaan. het is gewoon een heel slecht effect van de industrialisering, maar ik zie hier geen grotere coordinatie achter zitten.
- zijn kritiek op de gezondheidszorg gaat me te ver. Hij heeft gelijk dat we teveel zorgen, maar om nou te stellen dat we ongeveer zonder kunnen lijkt mij overdreven.

Kortom, zijn gedachtelijn vind ik razend interessant, en kan ik me ook best in vinden. Maar de manier waarop hij zijn punten maakt, staat open voor verbetering. Maar omdat hij reeds overleden is, zal er van verbeteren ook niets komen.