Verbeteren afwerking Bergkachel

[Sasbas]

Goedenavond,

Ik ben nieuw op het forum, in de hoop dat de andere deelnemers mij kunnen helpen met tips om de afwerking van de Bergkachel in ons nieuwe huis te verbeteren.

Sinds 3 dagen woon in met mijn gezin in mijn ouderlijk huis, waar een Bergkachel staat die mijn vader (Gerard de Jonge, "blijf hopen") samen met Peter Berg heeft gebouwd. We willen de afwerklaag verbeteren, omdat we daar niet tevreden over zijn.
Uiteraard willen we dat wel doen op een manier waarop de kachel goed blijft functioneren, ik hoop op tips en ervaringen!

De kachel is afgewerkt met leemstuck, waar oranje kleurstof aan was toegevoegd. Wij hebben inmiddels de kachel met leemverf wit gemaakt.
Het stucksel is echter heel poreus (geen idee of dat altijd zo is met leemstuck) en dat is niet heel praktisch. Vandaag een beschadiging gemaakt met een groot oranje gat tot gevolg...
Daarnaast is de kachel niet echt strak; er zitten oude (inmiddels wit geverfde) beschadigingen in en de hoeken zijn niet strak. Ik zag een foto op dit forum van de kachel van Maarten Kock; dat wil ik ook wel

Op welke manier kunnen wij de kachel het beste "restaureren"? Met welk materiaal kunnen we de kachel afwerken zodat 'ie wat minder kwetsbaar wordt? Kan dat ook met traditioneel gips? Kunnen er hoeksperen gebruikt worden gezien de temperatuur?
Wat te doen met de oude afwerklagen?

Ik sta open voor alle suggesties!

Hartelijke groet,
Saskia

[kockie]

Ah kijk, onze kachel was even in "the picture" .

Onze kachel is een binnenwerk van een bergkachel met daaromheen, in plaats van de normale mantel, een gemetselde mantel. Deze is gestuct met bastaardmortel om hem uit te vlakken en met een heel dun laagje gips om hem helemaal strak te maken. We hebben kunststof hoeklijnen gebruikt, dat gaat prima. Een vriend van me heeft stalen hoeklijnen gebruikt en de laatste keer dat ik de kachel zag, zaten die er nog prima in. De hoeken worden namelijk veel minder warm dan de rest van de kachel (dat is ook logisch). De onze is overigens, in verband met jan en alleman die tegen de kachel komt hangen in de winter, geschilderd met latex muurverf. Daarover zijn we erg tevreden. Niet allemaal natuurlijke materialen dus.

[WernerDeJong]

Ha Saskia,

Ik heb laatst nog een stuk stucwerk vervangen. Je moet het zien als behang afsteken / je zal de de kachel eerst kaal moeten maken. Gelukkig geef je aan dat het met leem is gestuct. Dat materiaal wordt zacht als je het nat maakt. Ik weet niet of anderen dit kunnen beamen, maar om de laag leem eraf te halen is het dus zaak het goed nat te maken, even wachten en dan met een plamuurmes alles eraf te schrapen totdat je een kale muur over houd. Direct over leem, een laag gips aanbrengen zou ik niet aanbevelen, maar wellicht hebben forum leden daar ervaringen mee.

Als je zelf het stucwerk wil gaan uitvoeren dan kan je het beste een stuc mortel vinden die 45 minuten verwerkbaar is. Dit is in een rood met witte zak bij de bouwmarkt te verkrijgen en kan je ook als tegellijm gebruiken. Normale stuc is met een minuut of 25 - 30 niet meer verwerkbaar en dit spul wel. Verder de instructies op de zak exact navolgen. (Dus niet meer of minder water dan wat erop staat tenzij het heel warm is > 20 graden, dan zou je bijvoorbeeld 100 milliliter extra erin kunnen doen.)

Het spul is, net als alle andere stucmortels, heel erg vloeibaar en spettert flink. Maak na de 45 minuten alles op de vloer en gereedschap schoon (ongeveer 10 minuten) en ga dan weer verder met de muur.

Je kachel opstoken zou ik even mee wachten, het water in het stucwerk moet rustig kunnen verdampen. Duurt ongeveer een week voordat het goed droog is, maar je hoeft het niet af te dekken. Zelf dan zul je zien dat er nog een boel vocht uitkomt. Bij de hoeken een profiel gebruiken wat kockie ook al aangeeft, voor een mooi strak resultaat.

Let op waar de kachel met andere materialen in contact komt. (Bijvoorbeeld bakstenen muur) kachelstenen en muur stenen werken anders bij hitte. Hier zul je een overgang met wapening dan wel stucprofiel moeten maken die scheurvorming in je stucwerk tegengaat. Je zal dit niet geheel kunnen tegenhouden, maar een latex verf erover die flexibel(er) blijft dan het gips zal kleine haarscheuren goed maskeren.

Helaas niet allemaal ecologisch. Als je het leem er opnieuw op wil zetten, dan kan je het alsnog eraf krabben en onder water zetten. Dan moet dat spul er zo weer op kunnen. Ben ik geen expert in, maar volgens mij is er een apart leem draadje te vinden op dit forum

Succes en ik hoop dat je er wat aan hebt.

[Sasbas]

Hartelijk dank beiden voor jullie snelle reactie. We kunnen hier zeker verder mee!

Saskia

[ritsaert snijder]

Ik zie 2 oplossingen
* Repareren met leem en de leem heel goed verdichten (met een spaan de leem verdichten). Leem weer op kleur maken. De hoeken blijven een probleem.
* Leem er af en afwerken met kalkmortel (bastaardmortel) en kalkspecie, op de hoeken kan je stucprofiel gebruiken. Kan heel strak. Wel goed vochtig maken en vochtig houden. Afwerken met kalkverf.

Oplossing 2 lijkt mij beter dan de oplossing van Maarten, omdat de lagen beter bij elkaar passen. Ik zie geen reden om een toplaag van gips te gebruiken als je ook een kalk-zand laag kan toepassen. Je kan als versteviging nog hennep gebruiken in de mortel.