Opbouw van een bell?

[dano]

wat zijn de alternatieven om de binnenzijde van de bell (plekken waar T > 500 graden) boven de riser meet te bekleden?

[hotglass]

Hallo Dano,

Ik heb eens een partij mooie kleine chamotte stenen gekocht ( 10 x 5 x 2,5 cm) met veer en groef.
Die gaan voor een volgende bell de warme binnenbekleding worden. Die wil ik opmetselen met kleimortel.
Dat is dan uit het hoofd ongeveer 50% klei en 50 % zilverzand. Chamotte tegels kun je er ook voor gebruiken
en hard gebakken klinkers kunnen de temperaturen denk ik ook wel aan.
Oh, als je veel geld uit wilt geven kun je je te buiten gaan aan vuurvaste stenen natuurlijk.

Groet,

Ed

[dano]

Hotglass denk jij dat als ik een stamplemen bell maak zeg 10cm dik dat ik vanaf de heatriser dan aan de binnenzijde met 5cm dik verder kan met chamotte stenen oid en dat er dus vanaf daar 5cm stampleem wand doorloopt naar boven?

Bovenop komt dan nog een deksel..

[ritsaert snijder]

Dano,
Dat hangt ook af van de bouw van de kachel (hoe groot is de bel?). Het is een experimentele bouwwijze. Ik geloof dat je met leem al heel ver komt. Maar je kan in het bovenste stuk ook verder gaan met stamp-chamotte. Bijvoorbeeld speelgoedklei met fijngestampte chamotte steen. En het deksel van vuurbeton!

Interessant experiment! Kan heel mooi worden.
Ritsaert

[dano]

@ Ritsaert Dat klinkt goed.
Dan maak ik bijbvoorbeeld een mal met de mogelijkheid een schot te plaatsen. Vanaf heatriser stam ik dan om en om met binnenwand. Zo krijg ik dan een twee materialen stampmuurtje. Een spouw liever niet neem ik aan?

En wat bedoel je met speelgoedklei?

Is speelgoedklei met chamottestenen een DIY manier?

[ritsaert snijder]

Nee een spouw gaat isoleren.

Ik zou een mal maken en boven de heatriser chamotteklei gaan toevoegen aan de binnenkant en leem aan de buitenkant. Ik zou kiezen voor integratie van chamotte en leem. In mijn experimenten bijten die twee elkaar niet.

We hebben het hier over een 177 met een bell van hoe groot (tekening).

Je kunt vuurvaste chamotte mortel kopen.

Je kunt het ook DIY doen met zakken kleipoeder (wittgert oid) en chamottesteen.

Maar Hotglass is de expert op dit gebied! Ed?

Ritsaert

[dano]

ok klinkt goed, dus die chamotte klei en leem kunnen op de grens in elkaar "vloeien" zeg je. het is anders ook niet echt heel ingewikkeld om een balkje in de mal te leggen, leem erin, stampen, balkje eruit, chamotte klei er in, stampen etc..

ik prefeer de DIY manier. Paar op komende vraagjes:
- welke klei is geschikt (wat bedoel je precies met witte kleipoeder),
- kleipoeder stampen lijkt mij iets lastig, eerder duwen/boetseren zoals je met klei doet
- wat is de functie van de chamotte?

grootte van de bell; geen idee. 1,60 - 2,00 meter hoog. zoiets als 2 olievaten o.id. afhanklijk van wensen en situatie.

[hotglass]

Dano, en Ritsaert

De binnenkant van mijn ovens maak ik van aardvochtige mengsels van vette kleipoeder (1250ºC) met een erg lage krimp
en Liapor/Agrex 4-8 mm korrels gemengd met chamotte. Naar de buitenkant vervang ik dan de chamotte door zaagsel
omdat ik daar een beter isolerende laag wil.
De geëxpandeerde kleikorrels en zaagsel heb jij niet nodig omdat je massa wilt in plaats van porositeit.
Mijn aardvochtige mengsels zijn droog genoeg om het losjes te kunnen mengen, maar net nat genoeg om er bollen
van te kneden. Zo bouw ik een 15 - 20 cm ovenwand vrijstaand op.
Door snel droogstoken krijg je natuurlijk droogscheurende hier en daar, maar die stop of was(met een natte spons) ik weer dicht. Als er meer tijd is kun je natuurlijk ook gewoon wachten tot het droog is en/of heel voorzichtig instoken.

Ik werk graag met 1/3, 1/3, 1/3 volume mengsels(klei, korrels, zaagsel) omdat dat meestal nog een plastisch mengsel oplevert. Met alleen chamotte moet je wel naar de 50% kunnen lijkt me, maar ff testen zou ik wel doen alvorens je een hele bell neerzet.
Met een laagdikte van enkel cm moet de binnenkant wel zo'n 1100 ºC - 1200ºC kunnen hebben.

Groet,

Ed

[hotglass]

Dano,

Je vragen kwamen al weer tijden het beantwoorden van de vorige........
Chamotte heeft de functie van massa die hittebestendig is en niet of nauwelijks uitzet (anders als zand).
Omdat chamotte bij hoge temperatuur voorgebakken en daarna gemalen klei is, krimpt het in het verdere verwerkingsproces bijna niet meer.
-Zand daarentegen zet bij 500 graden plotseling zoveel uit dat het haarscheurtjes of echte scheuren in de klei veroorzaakt als deze gebakken wordt.

Witte kleipoeder is een fijn gemalen gezuiverde klei. Door de zuivering heeft het door de fabrikant bedachte eigenschappen gekregen. Ik gebruik de nr 112 uit deze catalogus(pdf bijlage). Andere klei-leveranciers hebben vergelijkbare materialen.
De door de fabrikant opgegeven krimp moet je in de gaten houden ivm scheurvorming. Zo laag mogelijk dus.
Zoals in mijn vorige stuk maak je het best een aardvochtig mengsel.

[dano]

thx Ed!,

ja ja vragen..

1) hoe dik is een "ovenwand"?

2) Namelijk stel ik maak een bell van 10 cm dik, de buitenzijde van die 10 cm is stampleem, wat is dan de minimale dikte van de binnenwand (klei/liapor/chamotte)?

Mengsel van
- vette kleipoeder (1250ºC) met een erg lage krimp,
en Liapor/Agrex 4-8 mm korrels,
gemengd met chamotte.

Naar de buitenkant vervang ik dan de chamotte door zaagsel
omdat ik daar een beter isolerende laag wil.

3) Waar kan ik Liapor/Agrex 4-8mm korrels krijgen (wat is dat eigenlijk)?

4) En de chamotte hebben die nog een bepaalde korrelgrootte?

[ritsaert snijder]

Ed,
De bell van een RBB 177 opbouwen met stampleem, chamotte en klei lijkt me experimenteel maar niet problematisch voor buitengebruik. Maar voor een kachel die in huis komt te staan wordt het natuurlijk wel riskanter. Een stevige scheur op een niet toegankelijke plek zou tot een forse lekkage kunnen leiden. Hoe schat jij dat in?

Je zou in een dergelijke situatie kiezen voor een experiment met een vrij dikwandige bell van minimaal 10 centimeter dik met in de buitenzijde (in de toplaag) een bewapening van jute. Die 10 centimeter dikte moet dan zorgen dat de jute niet gaat verbranden.

De toepassing uit het weekend met een vat is veel veiliger. Je zou daar ook een stampleem-versie van kunnen maken. Vierkant met een vierkant vat, rond met en rond vat. Maar ook vierkant met een rond vat zou denkbaar zijn. Dan heb je een kachel die snel warm wordt (de dunne delen) en lang warmte op slaat (de dikke hoekdelen).

Ritsaert

[hotglass]

Ha Ritsaert,

Zoals ik al schreef, heb je veel van de scheurvorming zelf in de hand. Forse(?) scheuren hoeven dus niet voor te komen.
Maar bij iedere enkelwandige constructie en zelfs dubbelwandige constructies van steen, leem, klei o.i.d. bestaat er kans op lekkage.
Wat te denken van de aluminiumtape waarmee de metalen olievaten in Zeddam gedicht werden. Daar is na enkele keren stoken volgens mij weinig meer echt dicht aan.

Een 10 cm dikke wand alleen uit leem en klei vind ik voor een binnentoepassing te dun. Ik denk eerder aan ca. 3 cm chamotte/klei mengsel, daarna ca. 15 cm stamp-leem, een jute of glasvezel wapening, daarover 0,5 - 1 cm afwerklaag.
Scheuren in mijn bouwsels heb ik overigens nooit door en door gezien. Je kunt er dus niet door naar binnen kijken.
Maar mijn toepassingen en mengsels bestaan dan ook uit een iets andere samenstelling.

Groet,

Ed

[hotglass]

Dano,

Bij een massakachel wil je geen Liapor/Agrex korrels gebruiken, omdat dit lichte geëxpandeerde kleikorrels zijn. Ik vertelde hiermee iets over de opbouw van mijn ovens die juist bedoeld zijn om de warmte binnen te houden.

Ik een gesprek met m'n klei leverancier stelde ik ook een vraag over chamotte korrelgroote.
Profi advies is om een mengsel van 0,0 - 1.0 te maken met 1,0 - 3,0. Dit zou dan een hoge massa opleveren.

groet,

Ed

[ritsaert snijder]

Ed,
Eens over een dikkere bell, geeft veel massa. Maar een binnenzijde van staal kan je natuurlijk helemaal lekvrij maken, olievaten zijn dan ook een low budget oplossing. Maar het is een spectaculaire kachel geworden!
Ritsaert

[hotglass]

Ritsaert,

Ik zie het als een persoonlijke keus en voor mij zou dat een dikke massieve leem/chamotte bell zijn met van die mooie dikke granietblokken aan de buitenkant, die ik hier zo naast het huis kan oprapen.
De enige reden om toch metaal te verwerken zou zijn om de kachel een snel karakter te geven en niet om eventueel lekkage te
bestrijden.

Groet,

Ed