Totaal energieconcept laag energie huis

[Geertje]

Man en ik (en natuurlijk de architect ) zijn bezig met het ontwerp voor onze nieuwe woning. Vanzelfsprekend wordt deze heel goed geïsoleerd (we mikken op minimaal Rc 5 voor de vloer, Rc 6,5 voor de muren, Rc 8 voor het dak). Uitvoering in houtskeletbouw, dampopen maar luchtdicht, bij voorkeur met kalkhennep isolatie van de gevel zodat het geheel ook nog een beetje thermische massa heeft en waarschijnlijk vlasisolatie in het dak. Vloeroppervlak woonhuis begane grond 115 m2. Aan de noordoostkant komt een onverwarmde aangebouwde schuur, met dezelfde mate van isolatie. In de toekomst kan daar bv een atelier, werkplaats, landgoedwinkel, gastenverblijf oid komen. Verdieping wordt technische ruimte, werk/studeerkamer en onbenoemde ruimte boven de schuur. Plaatje op http://www.geertjeshof.nl/index.php/201 ... g-ontwerp/

Nu lees ik al een tijd heel fanatiek mee op alles wat er op dit forum over verwarming staat. Maar ik merk gewoon dat ik als uitgesproken alfa een handicap heb waar we de natuurkunde in duiken. Toch heb ik wel een energie-/verwarmingsconcept in elkaar gezet. Uitgangspunt is dat we zoveel mogelijk zelfvoorzienend willen zijn. We wonen behoorlijk afgelegen en zijn bij bv een elektriciteitsstoring niet het eerste huishouden waar de Eneco voor komt zorgen. Uiteraard willen we geen gas meer. Omdat we ruimschoots hout van onze 5 ha(!) eigen land moeten oogsten ivm landschapsbeheer, ligt dat voor de hand als brandstof. Het plan is als volgt:

- Verwarming met massakachel: deze kachel wordt centraal geplaatst zodat hij de leefruimtes (kamer, keuken, badkamer) direct verwarmt. Werk / studeerkamer komt recht boven de kachel en kan dmv het openzetten van een luik in de vloer profiteren van de warmte. Slaapkamer, hal en bijkeuken worden niet verwarmd (lijkt me bij deze isolatie niet nodig). Indien echt nodig kunnen we ergens een IR-paneel ophangen.
- Sanitair warm water 's zomers door zonneboiler, 's winters door massakachel, met zo nodig naverwarming met elektrisch doorstroomelement.
Vooralsnog heb ik als back-up dus overal een elektrische oplossing achter gehangen. Dat maakt ons, naast de zonnepanelen die we op het dak willen leggen, nog wel afhankelijk van het elektriciteitsnet, maar wellicht is dat over een aantal jaar, als de ontwikkeling van de thuisbatterij verder is, ook op te lossen. Dus: massakachel, zonneboiler, buffervat, elektrische naverwarming met zonnepanelen.

Maar! Nu wordt het dus moeilijk. Wat heb ik precies nodig? Waar moet ik op letten? Types en merken buffervaten, zonneboilers, naverwarmingselementen... Ik wil het sowieso door een installateur laten doorrekenen en ik vrees ook dat ik mijn ambities om de kachel zelf te bouwen moet laten varen. We willen al zoveel zelf doen. Hebben jullie tips over goede / slechte installateurs en adviseurs? Concrete tips over aandachtspunten natuurlijk ook zeer welkom. Veel dank alvast!

[Pigion]

Waarom een massa-kachel? Ik heb er één, voldoet prima maaris beslist geen vervanger van de CV. In de living prima. Voor andere ruimtes voldoet het concept niet. De inhoud van de stookkamer bepaald min of meer de max. grootte van de te verwarmen ruimte. natuurlijk kun je na-leggen,doch dan stookt de kachel met een relatief grote lucht-overmaat. Vergeet ook niet dat al het te verstoken hout moet worden verzameld, gezaagd, gekloofd, opgestapeld, drogen etc.....Een massa-kachel is vooral een comfort element in huis.
Voor het continue verwarmen zou ik kiezen voor een houtvergasser of een kachel op houtsnippers met een schudrooster. Houtsnippers zijn goed machinaal te verzamelen in eigen beheer of door een loonwerker. Snipperen met een tractor + snippermachine, opvangwagen met tractor kost heel veel, doch zeer hoge capaciteit. In 1 dag heb je zeker de jaarvoorraad op peil. Lossen op een rooster en voor-drogen met lucht al of niet met ventilator ondersteuning.
Als je ouder wordt denk je meer aan het werk en ga je misschien een Warmtepomp inzetten. Als back-up of aanvulling vldoet een massakachel zeer goed. Ik stook nu volop hout, 1 batch (= 1 curver box) + 2 uurtjes naleggen. De kachel loopt nooit heter af dan met 70 C rookgastemperatuiur. Hij houdt het geschakelde Z-vormige vertrek redelijk goed warm, doch in de liggende poot van de Z (keuken, TV kamer, samen 50 m2) te weinig warmte. In de living 21 C. easy.
Met zoveel grond kan je gemakkelijk een horizontale aardcollector plaatsen voor relatief weinig geld. Zie mijn draadje en ook oudere bijdragen.
Voor ideeën, concepten, schema's zie het Duitse forum Haustechnikforum.
Pigion

[Pietje]

Waarom een massa-kachel? Ik heb er één, voldoet prima maaris beslist geen vervanger van de CV. In de living prima. Voor andere ruimtes voldoet het concept niet.

Voor een zeer goed geisoleerd huis met balansventilatie gaat het toch werken. De warmte verspreidt zich wel via de ventilatie, en blijft in het huis via de WTW.

Jammer dat je zo weinig zon hebt, Geerke. Welstand en zo blijven een beetje in de middeleeuwen hangen...

Wat een belangrijk aspect van de verwarmingskeuze is, is of het huis de hele dag bemand (bevrouwd, tijd voor wat neutrale woorden ) is. Zeker in de koudere periode kan het zijn dat de massakachel halverwege de middag aan moet om een warme avond te verzorgen, moet er wel iemand thuis zijn.

Warm water icm met ruimteverwarming is tricky. Als je warm water wil, moet je warm water maken en niet en passant je woonkamer in een sauna veranderen. In navolging van DJ ga ik warm water met het houtfornuis maken. Ook dat is een element van "elke dag thuis werken", want anders heb je 's avonds geen warm water. Maar ja, dat hoort bij low tech. En dat is tamelijk binair: low tech en een dubbele baan gaat gewoon niet lukken. En het leuke van die low tech is dat het door een reguliere loodgieter te maken is. Allerlei combinaties van zonnecollector met buffervat, houtCV etc wordt snel een circus van leidingen dat vaak niet voldoet aan de verwachtingen.

Maar, eh, komt er wel low tech balansventilatie?

[pelletpower]

Pietje, tijd voor een update van jullie bouwperikelen?

[bart a]

Beste,

Zelf hebben we enkele jaren geleden passief gebouwd (eigenlijk plus-energie naar duitse normen).

Na lang zoeken zijn we toen uitgekomen bij de bergkachel. En deze verwarmt heel ons huis met gemiddeld één keer stoken elke twee dagen in december en maart, en dagelijks stoken in januari en februari. Vele andere kachels zouden gewoonweg teveel warmte produceren waar we in ons passiefhuis niet mee overweg zouden kunnen. Bijvoorbeeld : na opbouw van de kern van de bergkachel putje winter een 'teststook' uitgevoerd om te zien of er 'rooklekken' waren ... van ellende alle ramen en deuren moeten openzetten van heel het huis en de temperatuur steeg toch nog tot 28°C... Mantel errond gebouwd met betonnen klinkers van 6 cm dik en nu geeft ie lekker lang warmte!! Zelf bouwen... peace of cake : net als lego.
SItuatie van het huis : 100 m2 kelder, 100 m2 gelijkvloers en 100 m2 verdieping. Slechts één deur in huis: die van het toilet. Heb de laatste jaren enkel nog kou ervaren als ik bij andere mensen op bezoek ben : standaard twee paar sokken e.d.

Als ik ouder wordt en niet meer wil/kan stoken doe ik het volgende (heb ik reeds getest en werkt bij -15°C buiten!) : een elektrische verwarming die enkele uren per dag 2000 watt blaast ... temperatuur doorheen het huis bleef op peil!

Het nadeel van de ventilatie wordt hier een voordeel : een systeem met warmteterugwinning gaat de warmte die uit de leefruimte/keuken gezogen wordt terugwinnen en vervolgens (in iets mindere mate) terug inblazen in o.a. ook de slaapkamers ... wie heeft nog een CV nodig ?? (in een passiefhuis weliswaar).

Warm water produceren we mits panelen op het dak Tisun FI 1/6 (top merk ! - heeft wel zijn prijs) die toch ongeveer twee derde van het warm water produceert. De rest in doorstroom elektrisch. Voordeel van dit buffervat is dat het water in doorstroom opgewarmd wordt... na een lange wintervakantie het vat maar laten leeglopen als voorzorg tegen legionella e.d. zit er dus niet in .. enkel de hoeveelheid water die in de spiraal opgeslagen zit legen, rest van het vat blijft lekker warm!
Heb indertijd ook zitten kijken om te werken met een sturing op de kachel : warmte afvoeren naar een buffervat dat vervolgens warm water maakt voor sanitair en evt. vloerverwarming indien nodig ... etc etc ... Na een tijdje mezelf afgevraagd : wat gaat dat allemaal kosten ?? Eerste ramingen kwamen uit op meer dan 10.000 euro. Heb heel snel een elektrisch doorstromertje geïnstalleerd!

Mvg,
Bart A

[JantjeV8]

Bart A, wat is je stroomverbruik op een jaar? Met hoeveel personen leef je er? Gewoon voor de indruk, ben benieuwd naar passief-verbruik.

[bart a]

Jan,

Stroomverbruik ligt rond de 4000 kWh per jaar (inclusief ongeveer 900 kWh voor sanitair warm water.

We wonen hier met 2 volwassenen en 2 'kinderen' : volgens het duitse passiefhuis rekenpakket telt dat mee voor een warmteproductie van 4 maal 80 watt bij 'volledige aanwezigheid'. Kan tellen als low-tech, niet

Totale verbruik brandhout per jaar komt ongeveer op 2 à 3 stères (d.i. los gestapeld hout uitgedrukt in m3).

Mvg,
Bart A

[Optimist32]

@Bart A,

ik neem aan dat je dus voor sww een buffervat gebruikt met elektrische naverwarming voor als de buffer niet heet genoeg is? (of heb ik dit concept verkeerd begrepen). Zo ja, weet je hoe warm bijvoorbeeld het water in de buffer moet zijn om te kunnen douchen aan 38 graden zonder dat de naverwarming bijspringt?

Ik ben nl. benieuwd of je veel rendementsverlies hebt bij zo'n spiraal in een buffervat ..

[bart a]

Opti,

De stratificatie van dat vat en de 'externe' warmte uitwisseling van de panelen aan het vat maken dat de gelaagdheid echt wel impressionist is!

Kijk bv eens naar dit filmpje : https://www.youtube.com/watch?v=jZkK4CWfo_o

Belangrijk is dat het oppervlak panelen afgestemd is op de inhoud van het vat! Als dat het geval is, dan is er slechts een delta T van enkele graden C

Mvg,
Bart A

[bart a]

Opti,

Om nog op de vraag te antwoorden

Ik heb het water dat het buffervat doorloopt via de spiraal (voor)verwarmd water.
Dat is aangesloten op een vijfwegkraan :
als het warm genoeg is, dan werkt een bypass voorbij de elektrische doorstroomverwarming ;
als het te warm is, wordt het 'voorgekoeld' (had wat schrik voor verbranden van de kleine kindjes) ;
als het te koud is, dan wordt het elektrisch in doorstroom bijverwarmd.

Mvg,
Bart A

[Geertje]

Dank alvast voor jullie reactie! Uitgebreider volgt, ik heb nu weinig tijd...

[Geertje]

(Nu had ik een half concept-antwoord getypt, opgeslagen omdat ik weg moest en nu kan ik dat nergens meer vinden. Waar vind ik dat terug?)

[kockie]

http://ecologieforum.eu/ucp.php?i=ucp_main&mode=drafts

[Geertje]

Welaan, dan maar opnieuw typen...

Dank voor jullie reacties in elk geval!

@Pietje: We krijgen juist heel veel zon in huis hoor! Alle leefruimten grenzen aan een ZO- of ZW-gevel. Tussen de woonkamer en de keuken komt ook nog een raam, dus ochtendzon valt ook door de keuken de woonkamer in. Enkel middenin de zomer hebben we geen héél vroege ochtendzon en late avondzon, maar middenin de zomer vind ik dat niet zo erg . De ramen lijken klein op het plaatje, maar het is anderhalf keer de norm volgens bouwbesluit, qua glasoppervlak. En energietechnisch is een goed geïsoleerde muur toch altijd beter dan (zelfs triple!) glas. In ons vorige huis hadden we achteraf teveel glas. Was wel lekker licht, maar erg warm in de zomer en koelde behoorlijk af in de winter!
Je opmerking over welstand begrijp ik niet, we zijn nog niet langs de welstand geweest, tot nu toe enkel met de gemeente van doen. En persoonlijk vind ik het een mooi ontwerp...

@Bart a Veel dank voor je toelichting! Jouw verhaal is ongeveer hoe ik/wij het willen opzetten dus goed om jullie ervaring te horen. Ons huis krijgt wel deuren, maar de kachel komt zo te staan dat hij de woonkamer, keuken en badkamer direct verwarmt. Dat de slaapkamer, hal en bijkeuken wat koeler blijven vind ik alleen maar een voordeel. De ventilatie kan inderdaad helpen bij de warmtedistributie, maar we weten nog niet zeker of we WTW op de ventilatielucht gaan toepassen. Voorlopig mikken wij, net als in het kalkhennephuis in Ede, op vraaggestuurde ventilatie (Renson), waar je eventueel een losse WTW aan kunt hangen. De ervaring van die bewoners is dat die ventilatie maar ongeveer 15% van de tijd aanslaat, en dan draagt WTW maar zo weinig bij dat je ook kunt besluiten je massakachel 5 minuten eerder weer aan te doen Overigens is hun ervaring ook dat de warmte effectief toch grotendeels binnen de isolatieschil blijft hangen, dan krijg je dus warmere en koelere zones dichterbij en verder van het verwarmingsapparaat (=massakachel).
Als ik het goed begrijp heb jij dus géén vloerverwarming, maar evenzogoed ervaar je de vloer van andere mensen als koud (en je eigen vloer niet)? Dat is mooi, want dat is bij ons ook de bedoeling. (Was ook mijn ervaring in ons vorige huis, waar ik de goed geïsoleerde maar niet verwarmde vloer prima vond om op te zitten. En inderdaad, bij andere mensen altijd warme sloffen mee, met als smoes "dan hoeven jullie niet te stofzuigen" )
Jullie schakelen voor de 'voorverwarming' van sanitair warm water dus niet in de winter over van de panelen op de massakachel? Dat was mijn idee. (Een bijkomend voordeel is, dat naast de massakachel een geliefde antieke houten servieskast komt te staan. Helaas past die nergens anders en ik ben er wel erg aan gehecht. Door op die plek de warmte uit de mantel af te voeren wordt die kast een beetje ontzien.) Heb je inzicht in hoeveel de naverwarmer (doorstroomelement) moet werken in de winter? En wat voor merk / type heb je? Ik heb ook al navraag gedaan: warm water op de kachel aanschakelen is inderdaad duur, zo'n €4000 was de raming in ons geval. Een deel van die kosten (hoeveel?) zitten in het buffervat en daar kan je subsidie op krijgen als je het aanschaft als onderdeel van een zonneboilersysteem.

[Geertje]

@kockie, dank! Maar op de één of andere manier was het niet opgeslagen. Nou ja, opnieuw getypt.