Massakachel / verbouwing

[Jimmeuh]

Naar aanleiding van volgend draadje een nieuwe begonnen:

http://www.ecologieforum.eu/viewtopic.php?f=3&t=1772

Eerst even de situatie schetsen:

Ik ben momenteel bezig met de verbouwing van mijn halfopen huisje uit de jaren '30.

Reeds gebeurd:
Dak vernieuwd, dakvensters en vensters vernieuwd op 1ste verdieping (3-dubbel glas), nieuwe schoorsteen, houten verdiepingsvloer tussen 1ste en zolder volledig vervangen.

We wonen momenteel enkel op het gelijkvloers, hebben hier alles ter beschikking (badkamer, keuken, slaapkamer,...) en hebben geen of zeer weinig last van de verbouwing boven.
De bedoeling is om eerst "de boven" woonklaar te maken, naar daar te verhuizen en bijgevolg de benedenverdieping aan te pakken.
Ik probeer alles zo grondig mogelijk aan te pakken. Kwestie van niet binnen 10 à 20 jaar opnieuw te beginnen.


Het doel voor ogen heb ik even getekend:



Momenteel verwarmen we ons met CV op mazout (1000l/jaar) en bijkomend met een hout kachel (Saey Scope)

Ik zou graag de kachel vervangen door een massakachel die de volledige verwarming van de woning, in de mate van het mogelijke, op zich dient te nemen.

Eerste idee was een finoven. Ik heb een uiteenzetting van Tichelaar mogen bijwonen en was dermate verkocht.
Na heel wat research om het internet (o.a. hier... waarvoor dank), lijkt me een bell-systeem een betere keuze.
Vooral Peter zijn rocketbell spreekt me enorm aan. Omwille van het "opensource" gegeven + het geweldige rendement.
(ik hoop beetje op Peter z'n expertise en hulp )


Eerste idee was volgend:



Massakachel zo centraal mogelijk in de leefruimte. Hiervoor heb ik bij de bouw van de schoorsteen deze ook dieper dan de vloer laten beginnen.
Wegens redenen zoals onderhoud en complexiteit ben ik hier maar vanaf gestapt.


Huidig idee:



De kachel wordt gewoon tegen de schoorsteen aangebouwd. Eventueel met een uitsprong richting bureel (bureel ligt ietsjes hoger, muur tussen living en bureel zo goed als open).

In het kader van heel het huis te verwarmen, speel ik met het idee om de kachel volledig in de pakken met een koperen WTW, die bijgevolg de muurverwarming op twee badkamers boven kan voeden.

Daar echter de kachel net onder de badkamer op het eerste niveau wordt gebouwd, waarom deze niet door het plafond laten komen, zodat we daar een stuk verwarmde vloer krijgen?


Dit even in het kort geschetst wat de plannen zijn.
Graag hoor ik van jullie opmerkingen, tips of een complete ommezwaai

Vanwaar de vragen nu reeds?
- Een dezer begin ik met de vervangen van de verdiepingsvloer tussen gelijkvloers en eerste verdiep. Indien ik de kachel wil doorbouwen tot in de badkamer, is dit het moment om iets te voorzien.


Alvast bedankt

Jef

[peterberg]

Hi Jef,

Zo te lezen ben je goed bezig. Ik zie nog geen beren op de weg en ik ben benieuwd hoe het verder gaat. Over warmte wisselaars kan ik je weinig vertellen, het gebied waar ik mee bezig ben ligt eigenlijk alleen op het gebied van hout verbranding. En dan maar een paar deelgebieden daarvan, houtvergassers heb ik bijvoorbeeld ook al geen verstand van.

En een bell systeem waarvan de top de vloer van de verdieping erboven vormt? Lijkt me een creatieve toepassing, hoewel je rekening moet houden met uitzetting van de hele kachel als het ding warm wordt. Dan groeit-ie dus boven de vloer van de badkamer uit en moet-ie niet de tegels meenemen. Wat je zou kunnen doen is de badkamer een beton vloertje geven en de bell 20 mm onder die vloer laten stoppen. Op deze manier krijg je ook vloerverwarming in de badkamer. Geen isolatie bovenop het ding, alleen de top plaat.
Teneinde voldoende warmte boven te krijgen zou dat de eerste bell moeten zijn. De tweede wordt veel minder heet en dus heb je er niet zoveel aan.

[Jimmeuh]

De uitzettingsfactor had ik inderdaad een beetje verwaarloosd.
De resterende vloer in de badkamer wordt een houten vloer, gedragen op houten bruggen.
Dus misschien toch niet zo'n geweldig idee als de top van de kachel ineens wat hoger komt te liggen dan de houten vloer
Het opvangen van de werking rondom tegen de houten vloer, wordt allicht ook moeilijk af te werken.

Iets zegt me dat ik hier beter niet aan begin Bijgevolg wordt het weer wat eenvoudiger.

Peter wat is je mening ivm de grootte van de kachel? Ik veronderstel hoe groter, des te meer massa/warmteopslag.
Maw kan ik beter de volledige hoogte benutten van de woonruimte (+-3m), of hou ik hem beter klein omdat ik toch niet groot genoeg ben om van de straling tussen meter 2 en 3 te genieten?

Graag had ik ook een oven ingebouwd in de kachel. Wat ik al gezien/gelezen heb lijkt een "blackoven" moeilijk realiseerbaar bij het RB ontwerp. Dus een gesloten box in de eerste bell biedt een betere optie veronderstel ik. Welke temperaturen mag ik hierin verwachten?

Momenteel gebruik ik de Saey kachel in de winter bijna dagelijks als fornuis. Gewoon omwille van de gezelligheid.
Een RB waarbij een oven en een kookplaat verenigbaar zijn in 1 ontwerp... zie je zoiets als een mogelijkheid?
Of gewoon het simpel houden en gaan voor een apart fornuis in de keuken?


Alvast bedankt voor de visie!

Jef

[frans]

De uitzettingsfactor had ik inderdaad een beetje verwaarloosd.
De resterende vloer in de badkamer wordt een houten vloer, gedragen op houten bruggen.
Dus misschien toch niet zo'n geweldig idee als de top van de kachel ineens wat hoger komt te liggen dan de houten vloer
Het opvangen van de werking rondom tegen de houten vloer, wordt allicht ook moeilijk af te werken.
Jef

Overweeg een betonnen vloertje op zwaluwstaart platen te storten, ook wel lewis platen genoemd.
Daarop zet je ook je muurtjes met gasbeton.
Dat werkt goed en is lekvrij te makenen goed te tegelen.
De er onder stralende kachel geeft je dan gelijk een vloerverwarming.

[peterberg]

Peter wat is je mening ivm de grootte van de kachel? Ik veronderstel hoe groter, des te meer massa/warmteopslag. Maw kan ik beter de volledige hoogte benutten van de woonruimte (+-3m), of hou ik hem beter klein omdat ik toch niet groot genoeg ben om van de straling tussen meter 2 en 3 te genieten?

Twee dingen: de binnen oppervlakte van de bell is maatgevend hoe snel de warmte opgenomen kan worden. De massa, in feite de dikte van die wanden bepalen hoe lang het ding kan doorgaan met opnemen. En dus met de totale hoeveelheid warmte die geabsorbeerd kan worden. Die twee factoren zitten voor een deel aan elkaar vast want een bell met gegeven inhoud kun je ook voorzien van wanden die 2x zo dik zijn. Ook als je plafond 4 meter hoog zou zijn en de kachel ook, dan wordt die hele wand warm en geeft af naar de hele kamer. Bovendien, zelfs als de massa boven 2 meter hoog rondom in isolatie verpakt is blijft die warmte overgedragen worden via de onderste helft naar de woonruimte. Niet dat ik die isolatie aanraad, maar alle massa helpt en dus ook die boven jouw hoofd.

Graag had ik ook een oven ingebouwd in de kachel. Wat ik al gezien/gelezen heb lijkt een "blackoven" moeilijk realiseerbaar bij het RB ontwerp. Dus een gesloten box in de eerste bell biedt een betere optie veronderstel ik. Welke temperaturen mag ik hierin verwachten?

Geen ervaring mee, het is wel sterk afhankelijk van waar die oven zich bevindt. Recht boven de heat riser zou ik zeggen, dan krijgt-ie een heel hete bodem dus die mag dan best dik zijn. Maar het blijft altijd lastig zo'n ding inbouwen. Het maakt een simpele opbouw ineens ingewikkeld.

Momenteel gebruik ik de Saey kachel in de winter bijna dagelijks als fornuis. Gewoon omwille van de gezelligheid. Een RB waarbij een oven en een kookplaat verenigbaar zijn in 1 ontwerp... zie je zoiets als een mogelijkheid? Of gewoon het simpel houden en gaan voor een apart fornuis in de keuken?

Even zien... ik denk dat je te veel gaat willen. In het begin lijkt het leuk, maar gaandeweg kom je er achter dat het ding hoe langer hoe ingewikkelder wordt. Met het risico dat het ene doel waar-ie oorspronkelijk goed in was niet zo goed meer bereikt wordt. En de kans op fouten tijdens de bouw en/of gebruik neemt evenredig toe met de complexheid van het geheel.

Wat denk je van deze mogelijkheid, louter om de gedachten te bepalen:
Een grote kachel, 3 meter hoog met een vuurkamer ter hoogte van je knieen en een ovendeur aan de zij- of achterkant ter hoogte van je sleutelbeen. Dubbelwandig opgetrokken als een enkele bell, met een bovenplaat zeer dicht bij de betonvloer van de badkamer. De oven maakt het wat lastiger, maar zonder dat is het een holle vierkante kolom van bijvoorbeeld 100x100 cm van vloer tot plafond. Aan de binnenkant staat er dan alleen een vuurkamer in met een syphon er achter, die verder nergens aan de wand vastzit. De afvoer van dat reusachtige ding bevindt zich weer op vloer niveau, alles wat daarboven zit is een open kast van steen.

[Jimmeuh]

Twee dingen: de binnen oppervlakte van de bell is maatgevend hoe snel de warmte opgenomen kan worden.

Is het juist om te concluderen dat wanneer er intern schotten dwars op de buitenmuren geplaatst worden er sneller warmte kan opgenomen worden? Of komt dit de interne gasstroom niet ten goede?

Wat denk je van deze mogelijkheid, louter om de gedachten te bepalen:
Een grote kachel, 3 meter hoog met een vuurkamer ter hoogte van je knieen en een ovendeur aan de zij- of achterkant ter hoogte van je sleutelbeen. Dubbelwandig opgetrokken als een enkele bell, met een bovenplaat zeer dicht bij de betonvloer van de badkamer. De oven maakt het wat lastiger, maar zonder dat is het een holle vierkante kolom van bijvoorbeeld 100x100 cm van vloer tot plafond. Aan de binnenkant staat er dan alleen een vuurkamer in met een syphon er achter, die verder nergens aan de wand vastzit. De afvoer van dat reusachtige ding bevindt zich weer op vloer niveau, alles wat daarboven zit is een open kast van steen.

Klinkt goed. Enkel wat bedenkingen/vragen:

- De 1-bell uitvoering stel je voor omwille van de hogere temperaturen voor de eventuele badkamerverwarming.
Indien je deze zou schrappen. Maak je dan best 2 bells ? Of is 1 grote zowiezo de betere keuze?

- De oven stel je voor aan de zijkant (of achterkant?) te plaatsen. Waarom niet aan de voorkant? Dient deze misschien te diep te worden om zo aan de riser te geraken?


De luchtinlaat verkies ik vanuit de technische ruimte omwille van zo luchtdicht mogelijk de woonst af te werken.
Voorzie je hier problemen? Ik vermoed dat ik een luchtkanaal door de bell kan laten lopen, ter opwarming, vanaf de achterkant tot in de vuurhaard.

[bas-hilversum]

- De 1-bell uitvoering stel je voor omwille van de hogere temperaturen voor de eventuele badkamerverwarming.
Indien je deze zou schrappen. Maak je dan best 2 bells ? Of is 1 grote zowiezo de betere keuze?

Daar heeft Peterberg al aardig wat over geschreven, zowel in de Rocket/Bell thread op dit forum als op het engelstalige rocket mass heater forum van Donkey. Het komt er op neer dat je met meerdere bells minder totaalvolume nodig hebt voor dezelfde warmteoverdracht: de verhouding volume/oppervlak is groter bij een enkele bell. Een enkele bell is mogelijk wat eenvoudiger te metselen.

[peterberg]

Is het juist om te concluderen dat wanneer er intern schotten dwars op de buitenmuren geplaatst worden er sneller warmte kan opgenomen worden? Of komt dit de interne gasstroom niet ten goede?

Dat gaat alleen goed als de schotten verticaal staan zodat de gassen er tussendoor kunnen stromen onderweg naar boven. Zie de kachel van Mees*, die heeft aan de keukenzijde in de bell twee stapels bakstenen staan om het oventje te kunnen steunen. En de rocket staat achter de vuurkamer op net zo'n tweeling stapeltje. Daardoor nam de oppervlakte die warmte op kon nemen flink toe.

- De 1-bell uitvoering stel je voor omwille van de hogere temperaturen voor de eventuele badkamerverwarming. Indien je deze zou schrappen. Maak je dan best 2 bells ? Of is 1 grote zowiezo de betere keuze?

Goeie vraag. Inderdaad, die ene bell is heel handig voor de badkamer vloer. Ook veel eenvoudiger te bouwen omdat er geen deksel tussen zit dat hittebestendig moet zijn, en geen opstroom kanaal. De betere keuze qua warmte overdracht is een double bell constructie. Maar dan ook nog het liefst naast elkaar zodat de bodem van de tweede bell niet verwarmd wordt door de eerste, wat je krijgt als ze op elkaar staan. Om de single bell toch goed genoeg te maken is een heel hoge bouwen een goed alternatief.

- De oven stel je voor aan de zijkant (of achterkant?) te plaatsen. Waarom niet aan de voorkant? Dient deze misschien te diep te worden om zo aan de riser te geraken?

Stel nu dat je kachel vol staat te branden en de deur van de oven bevindt zich boven de stookdeur. Terwijl je de pizza in de oven schuift sta je je broekspijpen te verbranden, want door die stookdeur komt flink wat warmte.

Maar... een oven heeft ook weer ondersteuning nodig die waarschijnlijk boven op de vuurkamer moet komen te staan. Ook al geen simpele constructie, je kunt beter heel goed nadenken of je die oven eigenlijk wel in de huiskamer wilt hebben terwijl alle kook activiteiten zich verder in de keuken afspelen. Een hout gestookte oven is leuk, appelleert aan nostalgische gevoelens en de vrienden en kennissen zijn er zeer van onder de indruk. De vraag zou dus moeten zijn: is het die extra moeite en geld eigenlijk wel waard of kun je beter een oven in de keuken hebben? Afgezien van het feit dat de vuurkamer zelf ook uitstekend als oven gebruikt kan worden.

De luchtinlaat verkies ik vanuit de technische ruimte omwille van zo luchtdicht mogelijk de woonst af te werken. Voorzie je hier problemen? Ik vermoed dat ik een luchtkanaal door de bell kan laten lopen, ter opwarming, vanaf de achterkant tot in de vuurhaard.

Dat kan, hoewel ik het ding nooit heb bedacht en gebouwd met zoiets als externe lucht toevoer. Maar voordat je besluit om dat aan te gaan leggen, lees dan eerst even een uitgebreid artikel over deze materie. Helaas in het Engels, maar als je daarmee goed overweg kunt is deze hele site zeer de moeite waard.

[Jimmeuh]

Alweer bedankt voor de reactie!

Even nog door Mees z'n kachelverhaal gelezen en de documentatie ivm beluchting doorgenomen...

Na het even te laten 'sudderen', heb je me overtuigd om geen oven te plaatsen.
De oven hierin zou toch maar occasioneel gebruikt worden.
De kachel dient dagelijks gebruikt te worden, primair als verwarmingstoestel.
Ik wens een kachel te bouwen die zo goed mogelijk presteert op gebied van verwarming. Door een oven in te bouwen ga ik op gebied van prestaties allicht een compromis moeten sluiten.

(misschien later eens denken over een finfornuis in de keuken, wat enkel gestookt wordt wanneer het effectief gebruikt wordt)


Ivm de beluchting:
Ik moet eerlijk toegeven dat ik ook een (theoretisch)voorstander was van buitenbeluchting.
Tijdens de uitleg van Tichelaar, vermelde hij thans ook diverse problemen hiermee. Hij gebruikte normaal steeds luchttoevoer uit de ruimte zelf.
De Finoven die daar te bezichtigen was, was ontworpen voor een buitenbeluchting.
Omwille van problemen hiermee werd deze ook omgebouwd naar een 'gewoon' model.

Maw ook hier denk ik dat je me overtuigd hebt adhv het artikel


Het verhaal met de vloerverwarming op de badkamer ga ik schrappen.
Best stap ik dus ook af van het 1-bell verhaal vermoed ik.

Het verhaal met de tussenschotten, ga ik even laten rusten... aangezien dit toch volledig afhankelijk zal zijn van de layout van de opbouw.

Je geeft aan dat bij een 2-bell systeem het beter is om de bells langs mekaar op te bouwen.
Hier zie ik niet dadelijk een probleem mee. De ruimte is een ondergeschikt probleem (de kachel heeft voorrang).
Enkel de bedenking of er aan de zijde waar de 2de bell komt de gevoelstemperatuur lager zal zijn?
Of is dit te verwaarlozen aangezien de tragere werking van een dubbelwandige kachel?
(Bij Mees was dit verschil ook niet zo groot dacht ik gelezen te hebben)

[peterberg]

Na het even te laten 'sudderen', heb je me overtuigd om geen oven te plaatsen. De oven hierin zou toch maar occasioneel gebruikt worden.

Gewoon verstandig.
Het externe beluchting verhaal is inderdaad niet eenduidig, en het kan geen kwaad om een of twee keer per dag wat frisse lucht door de woonruimte te laten stromen.
Een tussenoplossing is: de externe beluchting vlak voor de kachel uit laten komen in plaats van er in, met een klepje om de opening af te sluiten.

Het verhaal met de vloerverwarming op de badkamer ga ik schrappen. Best stap ik dus ook af van het 1-bell verhaal vermoed ik.

Dat verbaast mij een beetje, het schrappen van de badkamer vloerverwarming hoeft niet samen te hangen met een systeem met 1 of 2 bells. De single bell constructie heeft het voordeel dat-ie overal ongeveer even warm wordt en, even niet vergeten, een veel eenvoudiger opbouw. Er zitten bijvoorbeeld geen opstroom kanalen in zoals bij de double bell variant die er twee heeft.

Enkel de bedenking of er aan de zijde waar de 2de bell komt de gevoelstemperatuur lager zal zijn? Of is dit te verwaarlozen aangezien de tragere werking van een dubbelwandige kachel? (Bij Mees was dit verschil ook niet zo groot dacht ik gelezen te hebben)

Van de tweede bell heb je altijd een lagere temperatuur en/of een kortere tijd voordat de temperatuur daalt, ook als het ding dubbelwandig is. Mees heeft dat een beetje afgevlakt door de huiskamer kant veel meer massa te geven.

Een manier om meer warmte in de tweede te krijgen is de eerste zo klein mogelijk maken, eigenlijk alleen maar een ruim tegenstroom kanaal achter de syphon om de rook gassen in het interne stijgkanaal te leiden.

[Jimmeuh]

Dat verbaast mij een beetje, het schrappen van de badkamer vloerverwarming hoeft niet samen te hangen met een systeem met 1 of 2 bells. De single bell constructie heeft het voordeel dat-ie overal ongeveer even warm wordt en, even niet vergeten, een veel eenvoudiger opbouw. Er zitten bijvoorbeeld geen opstroom kanalen in zoals bij de double bell variant die er twee heeft.

Dat het 1-bell systeem een veel eenvoudigere opbouw heeft, daar kan ik inkomen. Hoe simpeler, des te beter natuurlijk.
Ik had echter de indruk dat je dit enkel en alleen voorstelde omwille van de hogere temperaturen te bereiken in de top van de kachel. Ik verstond dat de warmteopname door de massa beter zou zijn in een dubbel bell systeem.
Dit is, als ik het nu begrijp, niet per se waar.

Maw een singlebell (met eventuele verticale tussenschotten) geniet de voorkeur omwille van eenvoud tijdens bouw en warmteverdeling? Hij zal enkel groter uitvallen dan een doublebell systeem met diezelfde warmteopnamecapaciteit?

Mvg

Jef

[peterberg]

Ik verstond dat de warmteopname door de massa beter zou zijn in een dubbel bell systeem. Dit is, als ik het nu begrijp, niet per se waar.

Dat is helemaal juist.

Maw een singlebell (met eventuele verticale tussenschotten) geniet de voorkeur omwille van eenvoud tijdens bouw en warmteverdeling? Hij zal enkel groter uitvallen dan een doublebell systeem met diezelfde warmteopnamecapaciteit?

In grote trekken: ja en ja.

[Jimmeuh]

Peter, ten eerste wil ik je alvast bedanken voor de raad/kennis die je deelt! Dit is een enorme hulp!

Ik meen gelezen te hebben dat de verhouding tussen grootte vuurkamer<->bell evenredig moet 'groeien'.
Hoe bepaal ik bijgevolg de grootte of vooral de inhoud van de te bouwen bell?
In mijn situatie bouw ik deze denk ik gewoon best rond de bestaande schoorsteen.
Tegen de achterwand voorzie ik bijgevolg plaats voor isolatie.

Neem dus met de natte vinger een inhoud van 3m³.
Hoe groot dient dan de vuurkamer te zijn? Of wat is de verhouding? (zodat ik zelf wat kan gaan tekenen/plannen )

mvg

Jef

[peterberg]

Ik meen gelezen te hebben dat de verhouding tussen grootte vuurkamer<->bell evenredig moet 'groeien'. Hoe bepaal ik bijgevolg de grootte of vooral de inhoud van de te bouwen bell?

Oeps! Ik heb alleen maar een paar van deze dingen gebouwd als experiment met een vuurkamer van een vaste omvang en daarna de bells steeds aangepast om de optimale inhoud te vinden. Dat wil niet zeggen dat ik er een formule voor heb. Ik kom hier nog op terug met meer cijfers.

In mijn situatie bouw ik deze denk ik gewoon best rond de bestaande schoorsteen. Tegen de achterwand voorzie ik bijgevolg plaats voor isolatie.

Je massa kachel komt tegen een binnenmuur te staan. De ruimte er achter is geen bewoonde ruimte denk ik maar op zichzelf is dat geen bezwaar, dus de noodzaak van isolatie achter de kachel zie ik niet zo duidelijk.

Neem dus met de natte vinger een inhoud van 3m³.
Hoe groot dient dan de vuurkamer te zijn? Of wat is de verhouding? (zodat ik zelf wat kan gaan tekenen/plannen )

Ik ga er over nadenken en wat opmeten, met 3m³ als uitgangspunt.

[peterberg]

@Jef,

Zoals gewoonlijk ligt het een stuk ingewikkelder dan op het eerste gezicht lijkt. Ik ben aan het stoeien geweest met volume van de bells versus volume vuurkamer, oppervlakte van de wanden versus volume vuurkamer, oppervlakte van de wanden versus kilogrammen hout. Uiteindelijk lijkt dat laatste de beste redenering, ik heb het nu samengevat als m2 wand en plafond oppervlak aan de binnenzijde van de bells, afgezet tegen kg brandend hout. Om het niet nog ingewikkelder te maken heb ik ook meteen maar even het zachte hout dat ik heb gebruikt omgerekend naar hard hout.

In het kort komt het neer op het volgende: voor elke kg gortdroog zacht hout heb je 1,35 m2 binnenwand of plafond nodig om de warmte op te nemen. Om te bepalen hoe groot de vuurkamer moet worden kun je eerst uitgaan van de omvang van je kachel. Daarvan bereken je alle wanden en plafonds, opstroom kanalen binnen en buiten, achterkanten van vuurkamers enzovoorts. De bodem laat je in zijn geheel buiten beschouwing, daar strijken vrijwel geen hete gassen langs tenzij het ding al volledig is verzadigd.

Deel het gevonden getal door 1,35 en je krijgt het aantal kilogrammen zacht hout dat tegelijkertijd verbrand kan worden. Voor het gemak stel ik elke kg zacht hout qua volume gelijk aan 1,5 kg hard hout, wat betekent dat 7 kg zacht gelijk staat aan 10,5 kg hard hout. Nu kun je een stapeltje gaan maken van het gewicht dat je hebt gevonden en daar volgt het volume van de vuurkamer uit.

Stapel alles kruislings met vrij veel lucht ertussen, vermijd dat stukken plat tegen elkaar gaan liggen. Merk daarbij op, dat het hout in geen geval boven de onderrand van de syphon mag uitkomen. Boven de opening van de syphon moet ook nog zo'n 10 cm ruimte zijn om de vlammen niet te veel te beperken. Dus de vuurkamer wordt nominaal zo'n 20 cm hoger dan het stapeltje hout.

Even zien of ik nu goed heb geredeneerd naar een single bell, (dat is de gemakkelijkste) met wanden van niet meer dan 15 cm dik. Dan wordt de binnenruimte 70 x 70 cm, en zoiets van 280 cm hoog. De wanden en plafond beslaan daarmee 8,33 m2, gedeeld door 1,35 maakt 6,17 kg zacht hout. De achterkant en zijkanten van de vuurkamer zitten nog niet in de berekening, dus het wordt nog wel iets meer brandstof.

Dan past het ruim in de bruikbare ruimte van een vuurkamer van 4 x 4 x 3 dm= 48 liter. En komt heel aardig overeen met de omvang van de experimentele kachel die ik hier heb staan en waar 7 kg tegelijk in gaat.